Een bewegingssensor is een apparaat dat beweging kan detecteren. Zodra de sensor beweging waarneemt, kan hij automatisch een elektrisch apparaat inschakelen, zoals een lamp. Bewegingssensoren worden vaak gebruikt bij buitenverlichting, opritten, tuinen, gangen en garages. Zo gaat het licht automatisch aan wanneer iemand langsloopt Een bewegingssensor maakt een installatie niet alleen makkelijker in gebruik, maar ook energiezuiniger en veiliger. Het licht brandt namelijk alleen wanneer dat nodig is. Daarnaast kan een bewegingssensor helpen om ongewenste bezoekers te signaleren, omdat verlichting plotseling aangaat wanneer iemand in de buurt komt. In dit artikel leggen we uit wat een bewegingssensor is, hoe hij werkt, welke soorten er bestaan en waar je op moet letten bij het installeren ervan.

Wat is een bewegingssensor

Een bewegingssensor is een elektronische sensor die beweging kan detecteren in een bepaalde ruimte of omgeving. Wanneer de sensor beweging waarneemt, stuurt hij een signaal naar een aangesloten apparaat. In de meeste gevallen is dat een lamp of verlichting. 

Dat betekent dat het licht automatisch aangaat wanneer iemand een ruimte binnenloopt of langs een sensor loopt. Dit is handig bij plekken waar je vaak langsloopt, zoals een voordeur, tuinpad of gang. Je hoeft dan niet eerst een lichtschakelaar te zoeken. Bewegingssensoren worden vaak gebruikt bij buitenverlichting, maar ook binnen in bijvoorbeeld trappenhuizen, garages en bedrijfspanden. Ze zorgen ervoor dat verlichting alleen brandt wanneer dat nodig is.

Hoe werkt een bewegingssensor?

De meeste bewegingssensoren werken met een PIR-sensor. PIR staat voor Passive Infrared. Deze sensor kan veranderingen in warmte detecteren. Mensen en dieren geven warmte af en wanneer deze warmte zich verplaatst in het detectiegebied van de sensor, wordt dit gezien als beweging.

De sensor bewaakt continu een bepaald gebied. Zodra er beweging wordt gedetecteerd, stuurt de sensor een signaal naar de verlichting. De lamp gaat dan automatisch aan. Na een ingestelde tijd schakelt de lamp zichzelf weer uit. Dit maakt een bewegingssensor erg praktisch. Je hoeft geen schakelaar te bedienen en het licht brandt alleen wanneer dat nodig is.

Instellingen van een bewegingssensor

Veel bewegingssensoren hebben een paar instellingen waarmee je kunt bepalen hoe de sensor werkt. Op veel sensoren zie je bijvoorbeeld knoppen met de namen TIME, LUX en SENS.

De TIME-instelling bepaalt hoe lang het licht blijft branden nadat er beweging is gedetecteerd. Bij sommige sensoren kan dit bijvoorbeeld worden ingesteld tussen enkele seconden en meerdere minuten.

Met de LUX-instelling bepaal je bij hoeveel omgevingslicht de sensor actief wordt. Hierdoor kun je instellen dat de lamp alleen aangaat wanneer het donker is. Overdag blijft de verlichting dan uit, ook als er beweging wordt gedetecteerd.

De SENS-instelling regelt de gevoeligheid van de sensor. Hoe hoger deze staat ingesteld, hoe sneller de sensor beweging oppikt. Dit kan handig zijn bij grotere ruimtes, maar soms moet de gevoeligheid iets lager worden gezet om te voorkomen dat de sensor reageert op bijvoorbeeld kleine dieren of bewegende takken.

Door deze instellingen goed af te stemmen werkt de bewegingssensor precies zoals je wilt.

Detectiehoek en bereik

Bij een bewegingssensor zijn de detectiehoek en het bereik belangrijke eigenschappen. De detectiehoek geeft aan hoeveel gebied de sensor kan zien. Veel sensoren hebben een hoek tussen ongeveer 120 en 360 graden.

Het bereik geeft aan hoe ver de sensor beweging kan detecteren. Bij veel sensoren ligt dit tussen 5 en 12 meter. Dat betekent dat iemand binnen deze afstand wordt opgemerkt door de sensor. Bij het plaatsen van een bewegingssensor is het belangrijk dat hij goed gericht staat. Zo kan hij het gebied detecteren waar mensen daadwerkelijk lopen, bijvoorbeeld een tuinpad of oprit.

Bewegingssensor of aanwezigheidsmelder

Een bewegingssensor wordt soms verward met een aanwezigheidsmelder, maar er zit een belangrijk verschil tussen deze twee.

1. Een bewegingssensor reageert wanneer iemand beweegt. Zodra er geen beweging meer wordt gedetecteerd, schakelt de verlichting na een bepaalde tijd weer uit.

2. Een aanwezigheidsmelder is gevoeliger en kan ook detecteren wanneer iemand stil in een ruimte aanwezig is. Daarom worden aanwezigheidsmelders vaak gebruikt in kantoren of vergaderruimtes waar mensen langere tijd stil kunnen zitten.

Voor woningen en buitenverlichting wordt meestal een bewegingssensor gebruikt.

Slimme bewegingssensoren

Tegenwoordig bestaan er ook slimme bewegingssensoren die onderdeel zijn van een smart home systeem. Deze sensoren kunnen via bijvoorbeeld wifi of een domotica systeem verbonden worden met andere apparaten in huis.

Wanneer de sensor beweging detecteert, kan hij verschillende acties uitvoeren. Zo kan hij bijvoorbeeld een slimme lamp inschakelen, een melding sturen naar je telefoon of een beveiligingscamera activeren. Hierdoor wordt een bewegingssensor niet alleen gebruikt voor verlichting, maar ook voor automatisering en slimme woningtechniek.

Bewegingssensoren voor beveiliging

Naast gemak en energiebesparing worden bewegingssensoren ook gebruikt voor beveiliging. Veel alarmsystemen maken gebruik van bewegingssensoren om te detecteren of er iemand in een gebouw aanwezig is.

Wanneer de sensor beweging detecteert terwijl het alarmsysteem is ingeschakeld, kan er bijvoorbeeld een alarm afgaan of een melding worden gestuurd. In combinatie met verlichting kan dit ook een afschrikkend effect hebben, omdat plotseling licht aangaat wanneer iemand het terrein betreedt. Bewegingssensoren zijn daardoor een belangrijk onderdeel van moderne woningbeveiliging.

Veelgestelde vragen