Een bliksemafleider is een systeem dat een gebouw beschermt tegen schade door blikseminslag. Tijdens onweer kan bliksem enorme hoeveelheden energie vrijgeven. Wanneer een bliksem rechtstreeks op een gebouw inslaat, kan dit schade veroorzaken aan het dak, elektrische installaties of zelfs brand. Een bliksemafleider zorgt ervoor dat de bliksem veilig wordt afgevoerd naar de grond. In dit artikel leggen we uit wat een bliksemafleider is, hoe hij werkt en waarom hij belangrijk kan zijn voor de veiligheid van een gebouw.

Wat is een bliksemafleider

Een bliksemafleider is een metalen geleider die boven op een gebouw wordt geplaatst om blikseminslag veilig af te voeren. Wanneer bliksem inslaat, zoekt de elektrische stroom altijd de kortste en makkelijkste weg naar de aarde. De bliksemafleider zorgt ervoor dat de bliksem via een gecontroleerde route naar de grond wordt geleid.

Zonder bliksemafleider kan de bliksem via bijvoorbeeld het dak, metalen constructies of leidingen naar beneden gaan. Dit kan schade veroorzaken aan het gebouw of aan de elektrische installatie. Een goed geplaatst bliksembeveiligingssysteem zorgt ervoor dat de energie van de bliksem via speciale geleiders naar de aarde wordt afgevoerd. Hierdoor blijft het gebouw zelf beschermd.

Hoe werkt een bliksemafleider?

Een bliksemafleider werkt door de bliksem een veilige route naar de aarde te geven. Het systeem bestaat uit metalen geleiders die boven op het gebouw worden geplaatst en verbonden zijn met een aardingssysteem. Wanneer bliksem inslaat, wordt de elektrische stroom via deze geleiders naar beneden geleid. De stroom gaat vervolgens via een aardelektrode in de grond waar de energie wordt verspreid in de aarde.

Dit proces gebeurt in een fractie van een seconde. Omdat de bliksemstroom niet door het gebouw zelf loopt, wordt schade aan constructie en elektrische installaties zoveel mogelijk voorkomen.

Uit welke onderdelen bestaat een bliksemafleider?

Een bliksemafleider bestaat meestal uit meerdere onderdelen die samen een compleet beveiligingssysteem vormen.

Boven op het gebouw bevindt zich meestal een opvangsysteem. Dit kan een metalen staaf of een netwerk van geleiders zijn dat blikseminslag opvangt. Vanaf het dak lopen afgaande geleiders langs de buitenkant van het gebouw naar beneden. Deze geleiders voeren de bliksemstroom veilig naar de grond. Onder in de grond zit een aardingssysteem dat de stroom verspreidt in de aarde. Dit systeem lijkt op de aarding die ook wordt gebruikt bij elektrische installaties.

Een goede aarding is belangrijk voor zowel bliksembeveiliging als elektrische veiligheid. Lees ook meer over aarding

Wanneer is een bliksemafleider nodig?

Niet ieder gebouw heeft standaard een bliksemafleider, maar in sommige situaties kan het wel verstandig zijn om er één te plaatsen.

Bijvoorbeeld wanneer een gebouw: 

• hoog of vrijstaand is

• op een open plek staat

• veel metalen constructies bevat

• gevoelige elektrische apparatuur heeft

Ook bij bedrijfspanden, kerken, monumentale gebouwen of installaties met zonnepanelen wordt vaak extra bliksembeveiliging toegepast. Een bliksemafleider kan helpen om schade aan het gebouw en de elektrische installatie te voorkomen wanneer er blikseminslag plaatsvindt.

Bliksembeveiliging voor elektrische installaties

Naast een bliksemafleider op het dak kan een gebouw ook interne bliksembeveiliging hebben. Hierbij wordt de elektrische installatie beschermd tegen spanningspieken die ontstaan door blikseminslag in de buurt.

Dit gebeurt vaak met overspanningsbeveiliging in de groepenkast. Deze beveiliging beschermt apparaten zoals:

• computers

• warmtepompen

• omvormers van zonnepanelen

• slimme apparatuur

Een combinatie van externe bliksembeveiliging en overspanningsbeveiliging zorgt voor de beste bescherming van een gebouw en de elektrische installatie.

Veelgestelde vragen