Een circuitonderbreker is een elektrisch beveiligingsapparaat dat een stroomkring automatisch uitschakelt wanneer er te veel stroom doorheen loopt. Dit kan gebeuren bij kortsluiting of overbelasting. Door de stroom te onderbreken voorkomt de circuitonderbreker schade aan kabels, apparaten en de elektrische installatie. Circuitonderbrekers worden veel gebruikt in groepenkasten van woningen en gebouwen. Ze vervangen vaak de oudere smeltzekeringen, omdat ze na een storing eenvoudig weer kunnen worden ingeschakeld. In Nederlandse woningen wordt meestal een B16 circuitonderbreker gebruikt voor standaard groepen.

Wat is een circuitonderbreker

Een circuitonderbreker is een automatische schakelaar die een elektrische installatie beschermt tegen te hoge stroom.

Wanneer er te veel stroom door een kabel loopt, kan deze oververhit raken. Dit kan leiden tot beschadiging van apparatuur of zelfs brand. De circuitonderbreker voorkomt dit door de stroom automatisch uit te schakelen zodra een gevaarlijke situatie ontstaat.

In woningen bevindt de circuitonderbreker zich meestal in de groepenkast. Elke groep heeft zijn eigen beveiliging zodat een probleem in één groep niet meteen het hele huis zonder stroom zet.

Hoe werkt een circuitonderbreker

Een circuitonderbreker controleert continu hoeveel stroom er door een elektrische groep loopt. Wanneer deze stroom boven een veilige waarde komt, schakelt het apparaat automatisch uit.

De meeste circuitonderbrekers gebruiken twee soorten beveiliging.

Thermische beveiliging

Bij overbelasting loopt er langere tijd te veel stroom door de installatie. Hierdoor warmt een metalen strip in de circuitonderbreker op. Wanneer deze strip te warm wordt, buigt hij en schakelt het mechanisme de stroom uit.

Magnetische beveiliging

Bij kortsluiting ontstaat er in één keer een zeer hoge stroom. In dat geval zorgt een elektromagnetisch mechanisme ervoor dat de circuitonderbreker vrijwel direct uitschakelt.

Hierdoor wordt de installatie binnen een fractie van een seconde beveiligd.

De B16 circuitonderbreker in Nederlandse woningen

In Nederlandse woningen wordt meestal een B16 circuitonderbreker gebruikt voor standaard groepen.

De aanduiding betekent het volgende:

• B → uitschakelkarakteristiek
• 16 → maximale stroom van 16 ampère

De B-karakteristiek zorgt ervoor dat de automaat uitschakelt bij ongeveer 3 tot 5 keer de nominale stroom. Dit is geschikt voor huishoudelijke installaties waar weinig grote inschakelstromen voorkomen.

Een groep met een B16 circuitonderbreker kan bij 230 volt ongeveer 3680 watt leveren.

Deze groepen worden meestal gebruikt voor:

• stopcontacten
• verlichting
• televisies en computers
• kleine keukenapparaten

Voor zwaardere apparaten zoals inductiekookplaten, laadpalen of warmtepompen zijn vaak aparte groepen of een 3-fase aansluiting nodig.

Waar een circuitonderbreker wordt gebruikt

Circuitonderbrekers worden toegepast in bijna alle elektrische installaties.

Je vindt ze bijvoorbeeld in:

• groepenkasten van woningen
• bedrijfspanden
• industriële installaties
• verdeelkasten
• machines en apparatuur

In woningen beschermen circuitonderbrekers vooral de groepen voor verlichting en stopcontacten.

Verschil tussen een circuitonderbreker en een zekering

Vroeger werden elektrische installaties vaak beveiligd met smeltzekeringen.

Het belangrijkste verschil is:

Zekering

• bevat een dun draadje dat doorbrandt bij te hoge stroom
• moet daarna vervangen worden

Circuitonderbreker

• schakelt mechanisch uit
• kan daarna eenvoudig weer worden ingeschakeld

Hierdoor zijn circuitonderbrekers praktischer en worden ze tegenwoordig standaard gebruikt in moderne groepenkasten.

Wat te doen als een circuitonderbreker uitschakelt

Wanneer een circuitonderbreker uitschakelt, betekent dit dat er een probleem in de stroomkring is.

Je kunt het volgende controleren:

• of er te veel apparaten op dezelfde groep zijn aangesloten
• of een apparaat defect is
• of er kortsluiting in een kabel zit

Schakel eerst apparaten uit of trek stekkers uit het stopcontact. Daarna kun je de circuitonderbreker opnieuw inschakelen.

Blijft hij uitschakelen, dan kan er een probleem in de installatie zitten.

Veelgestelde vragen