Coax of coaxkabel, is een speciale kabel die wordt gebruikt om televisie, radio en internet door te geven. In veel woningen loopt er een coaxkabel van het kabelnetwerk naar een aansluiting in de muur. Via deze kabel kunnen signalen van tv-zenders en internetproviders je huis binnenkomen. De kabel is zo gemaakt dat het signaal zo min mogelijk last heeft van storingen van andere elektrische apparaten.
Wat is een coaxkabel?
Een coaxkabel, ook wel coaxiale kabel genoemd, is een kabel die wordt gebruikt om signalen voor televisie, radio en internet door te geven. De naam coaxiaal betekent dat de onderdelen van de kabel precies om dezelfde as heen liggen. Met andere woorden: de verschillende lagen van de kabel zitten netjes om één centrale kern heen gebouwd.
Door deze speciale opbouw kan een coaxkabel signalen stabiel en met weinig storing transporteren. Dat is belangrijk voor signalen met een hoge frequentie, zoals televisiesignalen, radiosignalen en datasignalen voor internet.
In veel woningen komt de coaxkabel van het kabelnetwerk eerst binnen op een punt dat het AOP (Abonnee Overname Punt) heet. Vanaf daar wordt het signaal verder verdeeld naar verschillende kamers in huis, bijvoorbeeld naar de woonkamer waar een televisie of modem is aangesloten.
Hoewel de naam coaxkabel meestal wordt gebruikt voor kabels in tv- en internetinstallaties, bestaan er ook andere kabels die technisch gezien coaxiaal zijn. Voorbeelden zijn RCA-kabels tussen geluidsapparatuur en sommige scart-kabels. Toch worden deze kabels meestal niet zo genoemd. Een uitzondering is de digitale audio-uitgang op sommige cd-, dvd- of blu-rayspelers, die vaak wel als coax wordt aangeduid.
Opbouw van een coaxkabel
Een coaxkabel bestaat uit meerdere lagen die samen zorgen dat een signaal veilig en zonder storing door de kabel kan reizen. Elke laag heeft een eigen functie. Van binnen naar buiten bestaat een coaxkabel meestal uit vier belangrijke onderdelen.
De kern (binnengeleider)
In het midden van de kabel zit de kern, ook wel de binnengeleider genoemd. Dit is meestal een draad van koper waar het elektrische signaal doorheen loopt.
De kern kan bestaan uit een massieve koperdraad of uit meerdere dunne koperdraden die samen zijn gedraaid. In sommige kabels wordt de kern ook verzilverd, zodat signalen met hoge frequenties nog beter worden doorgegeven.
De isolator (diëlektricum)
Rond de kern zit een isolerende laag die het diëlektricum wordt genoemd. Deze laag zorgt ervoor dat de kern geen contact maakt met de buitengeleider.
Het diëlektricum kan gemaakt zijn van kunststof of schuim. In sommige speciale kabels kan er zelfs lucht tussen de geleiders zitten. Dan worden kleine afstandhouders gebruikt om de kern netjes in het midden van de kabel te houden.
De mantel (buitengeleider)
Om de isolator heen zit de buitengeleider, vaak de mantel genoemd. Deze laag is meestal gemaakt van gevlochten koper. De mantel heeft twee functies: hij voert het elektrische signaal terug en hij beschermt de kabel tegen storingen van buitenaf Bij goede coaxkabels zit er vaak ook nog een metalen folie rond de gevlochten mantel. Dit zorgt voor een nog betere afscherming tegen storingen.
De buitenmantel
De buitenste laag van de kabel is een kunststof beschermlaag. Deze beschermt de kabel tegen beschadiging, vocht, zonlicht en slijtage.
Kenmerken van een coaxkabel
Een coaxkabel heeft een aantal eigenschappen die bepalen hoe goed een signaal door de kabel kan reizen. Deze eigenschappen worden vaak gebruikt om verschillende kabels met elkaar te vergelijken.
Golfweerstand
Een belangrijk kenmerk van een coaxkabel is de golfweerstand. Dit is een elektrische eigenschap van de kabel en wordt gemeten in ohm Ω.
De meest voorkomende waarden zijn:
-
50 ohm – gebruikt bij radioapparatuur en sommige netwerken
-
75 ohm – gebruikt voor televisie, radio en kabelinternet
In woningen wordt vrijwel altijd 75 ohm coaxkabel gebruikt. Wanneer de golfweerstand van de kabel niet overeenkomt met die van het aangesloten apparaat, kan een deel van het signaal worden teruggekaatst. Hierdoor kan de signaalkwaliteit slechter worden.
Reflecties van signalen
Wanneer een signaal door een kabel reist en aan het einde niet goed wordt afgesloten, kan het terugkaatsen in de kabel. Dit wordt een reflectie genoemd.
Dit kun je vergelijken met een echo van geluid. Om dit te voorkomen wordt een kabel soms afgesloten met een terminator, een kleine weerstand die het signaal netjes opvangt.
Verliezen in de kabel
Wanneer een signaal door een kabel reist, gaat er altijd een klein deel van het signaal verloren. Bij coaxkabels gebeurt dat vooral door skineffect en diëlektrische verliezen
- Het skineffect betekent dat elektrische signalen bij hoge frequenties vooral langs de buitenkant van de geleider lopen.
- Diëlektrische verliezen ontstaan in het isolatiemateriaal tussen de kern en de mantel van de kabel.
Demping
De demping van een kabel geeft aan hoeveel signaal er verloren gaat wanneer het door de kabel reist. Demping wordt meestal uitgedrukt in decibel (dB) per bepaalde lengte, bijvoorbeeld per 100 meter kabel. Hoe hoger de demping, hoe meer signaal er verloren gaat.
Bandbreedte
De bandbreedte van een kabel geeft aan welk bereik aan frequenties goed door de kabel kan worden doorgegeven. Hoe groter de bandbreedte, hoe meer informatie er via de kabel kan worden verzonden. Dit is belangrijk voor toepassingen zoals digitale televisie, radio en kabelinternet.
Coaxkabel voor consumenten
In woningen wordt een coaxkabel vooral gebruikt voor het aansluiten van televisie, radio en kabelinternet. De kabel loopt meestal van de wandaansluiting naar een televisie, mediabox, decoder of modem. Wanneer een televisie direct op de coaxkabel wordt aangesloten, kan het apparaat alle beschikbare zenders uit het kabelnetwerk ontvangen. Tussen apparaten onderling wordt vaak een andere kabel gebruikt. Wanneer bijvoorbeeld een decoder of mediabox op een televisie wordt aangesloten, gebeurt dit meestal met een HDMI-kabel of vroeger met een scartkabel. Deze kabels sturen meestal maar één gekozen programma tegelijk naar de televisie.
De coaxkabel blijft ondertussen verbonden met het kabelnetwerk zodat de televisie of mediabox alle beschikbare zenders kan ontvangen. De kwaliteit van een coaxkabel heeft invloed op de signaalkwaliteit. Over het algemeen geldt dat een dikkere kabel minder signaalverlies heeft. Hierdoor kan het signaal over een grotere afstand worden vervoerd zonder dat het merkbaar zwakker wordt. Ook het materiaal van de isolatie speelt een rol. Moderne coaxkabels gebruiken vaak schuimisolatie, die minder signaalverlies veroorzaakt dan oudere kabels met massieve kunststofisolatie. Wanneer coaxkabels buiten worden gebruikt, moeten ze goed beschermd zijn tegen zonlicht en weersinvloeden, omdat ultraviolet licht de kunststof mantel na verloop van tijd kan aantasten.
Bekabeling in de woning
In een woning komt de coaxkabel van het kabelnetwerk meestal eerst binnen op het AOP (Abonnee Overname Punt). Dit is het punt waar de kabel van de provider eindigt en waar de bekabeling van de woning begint. Vanaf dit punt wordt het signaal verder door het huis verdeeld.
De coaxkabel loopt vanaf het AOP vaak naar verschillende kamers in de woning. Deze kabels worden meestal in muren, vloeren of kabelgoten gelegd zodat ze netjes zijn weggewerkt. In kamers waar een televisie of modem staat, wordt de kabel aangesloten op een coax-wandcontactdoos. Dit is het aansluitpunt in de muur waar je een televisie, mediabox of kabelmodem op kunt aansluiten.
Soms moet het signaal naar meerdere kamers worden gestuurd. In dat geval wordt vaak een splitter gebruikt. Een splitter verdeelt één coaxkabel in meerdere kabels, zodat meerdere apparaten of aansluitpunten tegelijk gebruik kunnen maken van het signaal.
Wanneer een woning veel aansluitpunten heeft of wanneer de kabels relatief lang zijn, kan het signaal onderweg zwakker worden. In zulke situaties kan een signaalversterker worden geplaatst. Deze versterker zorgt ervoor dat het signaal sterk genoeg blijft zodat televisie, radio of internet overal in huis goed blijft werken.
Wanneer moet een coaxkabel worden vervangen?
In sommige situaties kan het nodig zijn om een coaxkabel te vervangen. Vooral in oudere woningen liggen soms nog kabels die al tientallen jaren oud zijn. Door slijtage, beschadiging of veroudering kan de kwaliteit van het signaal dan achteruitgaan.
Een slechte coaxverbinding kan verschillende problemen veroorzaken. Je kunt bijvoorbeeld merken dat het televisiebeeld blokjes laat zien, dat zenders soms wegvallen of dat de internetverbinding via de kabel instabiel wordt.
Ook de aansluitingen van de kabel kunnen een rol spelen. Slechte of oude connectoren kunnen ervoor zorgen dat het signaal minder goed wordt doorgegeven. Soms zit het probleem dus niet in de kabel zelf, maar in de aansluiting aan het uiteinde van de kabel.
Wanneer een kabel beschadigd is, slecht afgeschermd is of niet meer geschikt is voor moderne signalen, kan het verstandig zijn om de coaxkabel of de aansluitpunten te vernieuwen. In veel gevallen kan dit de kwaliteit van televisie en kabelinternet merkbaar verbeteren.
Veelgestelde vragen
Een coaxkabel is een kabel die wordt gebruikt om televisie-, radio- en internetsignalen door te geven. De kabel bestaat uit meerdere lagen die samen zorgen dat het signaal goed beschermd blijft tegen storingen.
Neem contact met ons op Bel ons direct
Coaxkabels worden vooral gebruikt voor kabeltelevisie, radio en kabelinternet. In woningen loopt de kabel meestal van het AOP (het punt waar de kabel binnenkomt) naar een televisie, mediabox of modem.
Neem contact met ons op Bel ons direct
In de praktijk worden deze namen vaak door elkaar gebruikt. Een antennekabel is meestal een type coaxkabel dat wordt gebruikt om een televisie of radio aan te sluiten.
Neem contact met ons op Bel ons direct
Ja. Veel internetproviders leveren kabelinternet via dezelfde coaxkabel die ook voor televisie wordt gebruikt. Een modem zet het signaal uit de coaxkabel om in een internetverbinding voor apparaten in huis.
Neem contact met ons op Bel ons direct
Hoe langer de kabel, hoe meer signaalverlies er kan ontstaan. In woningen zijn coaxkabels meestal enkele meters tot enkele tientallen meters lang. Bij langere afstanden kan soms een signaalversterker nodig zijn.
Neem contact met ons op Bel ons direct
Ja, maar dan moet de kabel geschikt zijn voor buitengebruik. Buiten kabels hebben meestal een extra sterke mantel die beter bestand is tegen vocht, temperatuurverschillen en zonlicht.
Neem contact met ons op Bel ons direct
