Leestijd: ± 8 minuten · Laatst bijgewerkt: juli 2026

Een hollewanddoos is een kunststof inbouwdoos die u in een holle wand monteert, bijvoorbeeld een gipsplaatwand, een voorzetwand of gasbeton, en die zich met uitklappende klauwtjes of spanschroeven achter de plaat vastklemt. In die doos komt vervolgens een stopcontact of een schakelaar. U herkent hem aan de metalen schroefplaatjes of veertjes aan de zijkant, die achter de plaat draaien zodra u de schroeven aandraait.

Het onderscheid dat de meeste verwarring geeft, zetten we meteen recht: een hollewanddoos is iets anders dan de massieve inbouwdoos die u in steen of beton inmetselt, en ook iets anders dan een las- of verbindingsdoos die alleen draden koppelt. Een holle wand heeft namelijk niets waar u een doos in kunt vastmetselen. Daarom klemt een hollewanddoos zichzelf vast, precies zoals een hollewandplug (een molly) dat achter een gipsplaat doet. Wie een verbouwing doet met gipsplaat, een voorzetwand plaatst of het schakelmateriaal in een systeemwand wil zetten, komt dit onderdeel bijna altijd tegen.

Wat is een hollewanddoos?

Een hollewanddoos is een inbouwdoos die speciaal is gemaakt voor wanden die vanbinnen hol zijn: gipsplaat, gasbeton, een voorzetwand of een systeemwand, en soms ook spaanplaat of een houten wand. Hij huisvest een stopcontact of schakelaar, net als een gewone inbouwdoos, maar hij zet zichzelf vast op een heel andere manier.

In vaktaal en in webshops komt u hetzelfde product tegen onder verschillende namen: hollewanddoos, hollewand inbouwdoos, inbouwdoos holle wand of gipsplaatdoos. Het gaat telkens om dezelfde apparatuurdoos voor holle wanden. Fabrikanten als Attema en ABB voeren er hele series van, bijvoorbeeld de Attema UHW-reeks en de ABB HW-reeks.

Waarom een aparte doos, en niet gewoon de standaard inbouwdoos? Omdat een holle wand nergens houvast biedt. In een stenen muur freest of hakt u een gat en zet u de doos vast met gips of specie. In gipsplaat werkt dat niet: er zit lucht achter de plaat, dus er is niets om de doos in vast te zetten. Een hollewanddoos lost dat op door zich met veerklauwen of spanschroeven aan de achterkant van de plaat vast te grijpen. Dat maakt hem tot het standaardonderdeel bij elke verbouwing waar met gipsplaat wordt gewerkt.

Hollewanddoos, massieve inbouwdoos of lasdoos: wat is het verschil?

Het verschil zit in twee dingen: waar de doos in past en waar hij voor dient. Een hollewanddoos en een massieve inbouwdoos huisvesten allebei een stopcontact of schakelaar, maar de één klemt zich vast in een holle wand en de ander wordt in een stenen wand gezet. Een las- of verbindingsdoos is iets heel anders: die huisvest geen apparaat, maar koppelt alleen draden.

Online worden deze drie geregeld door elkaar gehaald, en dat leidt tot de verkeerde bestelling. We zetten ze naast elkaar:

Twee misverstanden zijn het waard om apart te benoemen. Het eerste: "een inbouwdoos past toch overal?" Nee. Zet u een massieve inbouwdoos zonder klemmechanisme in een gipsplaatwand, dan heeft die niets om zich aan vast te houden en zakt hij weg of draait hij los zodra u het stopcontact aandraait. Voor een holle wand heeft u echt een doos met veerklauwen of spanschroeven nodig.

Het tweede: een hollewanddoos is geen lasdoos. Een lasverbinding (waar draden alleen aan elkaar worden gekoppeld) moet volgens de norm NEN 1010 toegankelijk blijven voor inspectie en onderhoud. Een apparatuurdoos blijft toegankelijk doordat u het stopcontact of de schakelaar kunt losnemen. Wilt u ergens midden in een wand alleen draden doorverbinden en dat dichtwerken, dan hoort daar een daarvoor bestemde, bereikbare oplossing, niet zomaar een weggewerkte hollewanddoos.

Hoe zit een hollewanddoos vast in de wand?

Een hollewanddoos klemt zichzelf vast achter de gipsplaat. Aan de zijkant zitten metalen klauwtjes of schroefplaatjes. Steekt u de doos in het uitgezaagde gat en draait u de bevestigingsschroeven aan, dan draaien of klappen die plaatjes achter de plaat, en trekken ze de doos strak tegen de voorkant. De plaat zit dan als het ware geklemd tussen de rand van de doos aan de voorzijde en de klauwtjes aan de achterzijde.

De vergelijking met een hollewandplug (een molly) klopt precies: ook die zet zich achter de plaat vast doordat er iets openklapt of opbolt zodra u draait. Attema levert de klauwtjes bijvoorbeeld uit als metalen schroefplaatjes met een drievoudige spoed, zodat ze bij het aandraaien netjes achter de plaat grijpen. Zo houdt de doos zich vast zonder dat u er iets aan hoeft te lijmen of te metselen.

Klik in het diagram hieronder op een onderdeel om te zien wat het doet. Zo ziet u meteen hoe de klem achter de plaat grijpt.

De onderdelen van een hollewanddoos:

• de kraag of rand aan de voorzijde, die tegen de plaat rust en voorkomt dat de doos naar binnen zakt;
• de doosbehuizing, de kunststof kom waar het stopcontact of de schakelaar in komt;
• de spanschroeven, die u aandraait om de klem te laten grijpen;
• de veerklauwen of metalen schroefplaatjes, die achter de plaat draaien en de doos vastzetten;
• de buisinvoeren aan de achter- of zijkant, waardoor de installatiebuis of de kabel binnenkomt;
• de schroefgaten voor het apparaat, waarop het stopcontact of de schakelaar wordt vastgezet.

Welke maat en diepte heeft u nodig?

Voor de meeste woningsituaties heeft u een ronde hollewanddoos van 50 mm diep nodig, met een boorgat (gatzaag) van 76 mm. Wilt u twee stopcontacten of schakelaars naast elkaar, dan werkt u met de hart-op-hart maat van 71 mm: dat is de vaste afstand tussen de middelpunten van gekoppelde dozen. Die drie maten bepalen samen welke doos en welke gatzaag u koopt.

De inbouwdiepte komt vrijwel altijd in twee smaken: 40 mm en 50 mm. Een diepere doos van 50 mm geeft meer ruimte voor de draden achter het stopcontact, wat het aansluiten en terugduwen een stuk prettiger maakt. Een ondiepe doos van 40 mm gebruikt u als er achter de plaat weinig ruimte is, bijvoorbeeld bij een dunne voorzetwand.

Let ook op de plaatdikte. Een hollewanddoos werkt alleen goed binnen een bepaald bereik, bijvoorbeeld gipskarton van ongeveer 9,5 tot 27,5 mm bij de Attema UHW50. Is uw plaat dikker of juist heel dun, dan grijpen de klauwtjes niet goed, en dan heeft u een ander type of een verstelbare uitvoering nodig.

Een kanttekening bij de maten: dit zijn productwaarden van de fabrikant, geen natuurwetten. Een massieve inbouwdoos voor steen gebruikt bijvoorbeeld vaak een gatzaag van 68 mm, terwijl een ronde hollewanddoos zoals de Attema UHW50 juist 76 mm nodig heeft, omdat de klauwtjes ruimte vragen. Kijk daarom altijd op de verpakking welke gatzaag en welke plaatdikte bij úw doos horen: de fabrikantopgave is leidend.

Varianten van de hollewanddoos

Een hollewanddoos bestaat in verschillende uitvoeringen. Welke bij u past, hangt af van de wand, het aantal stopcontacten en de eisen van de ruimte. Klap hieronder open wat voor u van toepassing is.

Waar let u op bij het monteren?

Het belangrijkste is dat het gat de juiste maat heeft en dat de plaatdikte binnen het bereik van de doos valt. Zaag het gat met de voorgeschreven gatzaag (bij een ronde hollewanddoos meestal 76 mm) en niet groter: een te ruim gat geeft de klauwtjes geen houvast en de doos gaat meedraaien. Controleer voor het vastzetten of de doos waterpas zit, zeker bij twee dozen naast elkaar.

Draai de spanschroeven met gevoel aan. Genoeg om de klem stevig achter de plaat te laten grijpen, maar niet zó hard dat u de gipsplaat kapotdrukt of de kraag door de plaat trekt. Een gipsplaat is nu eenmaal zachter dan steen. Prik van tevoren met een spijker of een boortje even rond het geplande gat om te controleren dat er achter de plaat genoeg ruimte is en dat er geen regel of leiding in de weg zit.

De doos zelf plaatsen is één ding. Het aansluiten van het stopcontact of de schakelaar is een ander verhaal, want daar komt spanning bij kijken. Hoe u dat veilig doet, leest u bij stopcontact aansluiten en schakelaar aansluiten. Let ook op de ruimte: een hollewanddoos heeft doorgaans beschermingsgraad IP20. Dat is aanraakveilig voor binnen, maar niet spatwaterdicht. Voor een badkamer-natte zone of buiten gelden strengere eisen.

Veelvoorkomende problemen met een hollewanddoos

De meeste klachten over een hollewanddoos gaan over hetzelfde: hij zit niet vast zoals het hoort. Bijna altijd komt dat door het gat, de plaatdikte of het aandraaien, en niet door de doos zelf. Hieronder de drie situaties die het vaakst terugkomen.

Zelf doen of een elektricien inschakelen?

De doos plaatsen is voor een handige klusser vaak goed te doen: gat zagen, doos erin, klauwtjes aandraaien. Het aansluiten van een stopcontact of schakelaar op een groep in de groepenkast is een ander verhaal, want dan werkt u aan een installatie die onder spanning kan staan. Dat laat u het beste over aan een erkende elektricien.

Zeker als er een nieuwe groep bij moet, is het verstandig een vakman te laten kijken. Zit uw kast al vol, dan moet die eerst worden uitgebreid voordat er een punt bij kan. Weet u niet zeker of de bestaande groep het extra stopcontact aankan, of twijfelt u over de staat van uw installatie, dan geeft een controle vooraf rust. Een verkeerd aangesloten stopcontact merkt u niet meteen, maar het kan later voor een gevaarlijke situatie zorgen.

Wilt u een of meer stopcontacten laten bijplaatsen in een gipsplaatwand? Dan doen wij dat graag netjes en veilig, en maken we daar vooraf een vrijblijvende offerte voor.

Veelgestelde vragen