De IP-code bestaat altijd uit twee cijfers.
Het eerste cijfer geeft aan hoe goed de lamp beschermd is tegen stof of vaste deeltjes. Het tweede cijfer laat zien hoe goed de lamp beschermd is tegen water.

Hoe hoger de cijfers, hoe beter de bescherming van het armatuur.

Eerste cijfer: bescherming tegen stof en vuil

Het eerste cijfer loopt van 0 tot 6 en geeft aan hoe goed een lamp beschermd is tegen stof of andere kleine deeltjes.

• IP0X – geen bescherming tegen stof

• IP1X – bescherming tegen grote objecten (bijvoorbeeld een hand)

• IP2X – bescherming tegen vingers

• IP3X – bescherming tegen gereedschap of dikke draden

• IP4X – bescherming tegen kleine vaste deeltjes

• IP5X – stofbeschermd (beperkt stof kan binnenkomen)

• IP6X – volledig stofdicht

Voor buitenverlichting wordt vaak IP5X of IP6X gebruikt, omdat lampen buiten ook met zand en vuil te maken kunnen krijgen.

Tweede cijfer: bescherming tegen water

Het tweede cijfer loopt van 0 tot 8 en geeft aan hoe goed een lamp beschermd is tegen water.

• IPX0 – geen bescherming tegen water

• IPX1 – beschermd tegen druppelend water

• IPX2 – beschermd tegen druppels bij een schuine hoek

• IPX3 – beschermd tegen regen of sproeiend water

• IPX4 – spatwaterdicht

• IPX5 – beschermd tegen waterstralen

• IPX6 – beschermd tegen sterke waterstralen

• IPX7 – beschermd tegen tijdelijke onderdompeling

• IPX8 – geschikt voor langdurige onderdompeling

Veel voorkomende IP-waardes bij buitenverlichting

In de praktijk worden bepaalde IP-waardes veel vaker gebruikt dan andere. Hieronder staan een paar voorbeelden met situaties waarin ze vaak worden toegepast.

IP44 – spatwaterdicht
Dit is een veelgebruikte bescherming voor lampen bij een voordeur, balkon of onder een overkapping. De lamp kan tegen regen en opspattend water, maar staat meestal niet volledig in de open lucht.

IP54 of IP55 – stof- en spatwaterdicht
Geschikt voor lampen die vaker nat worden, bijvoorbeeld bij een schuur, tuinpad of garage.

IP65 – stofdicht en beschermd tegen waterstralen
Dit wordt vaak gebruikt voor tuinverlichting, gevelverlichting en lampen die volledig buiten hangen.

IP67 – waterdicht bij tijdelijke onderdompeling
Geschikt voor grondspots in de tuin of verlichting die soms onder water kan komen te staan.

IP68 – volledig waterdicht
Deze bescherming wordt gebruikt voor vijverlampen of verlichting die permanent onder water zit.

De IP-waarde helpt dus om te bepalen of een lamp geschikt is voor de plek waar je hem wilt installeren. Een lamp onder een afdak heeft minder bescherming nodig dan een lamp die midden in de tuin staat of in een vijver wordt geplaatst.

Waarom aarding belangrijk is bij buitenverlichting

Een onderdeel van buitenverlichting waar veel mensen niet meteen aan denken, is aarding. Toch is dit een van de belangrijkste veiligheidsmaatregelen bij elektrische installaties buiten. Aarding zorgt ervoor dat elektrische stroom veilig wordt afgevoerd naar de aarde wanneer er een fout in de installatie ontstaat. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren wanneer er vocht in een lamp komt, een kabel beschadigd raakt of een metalen armatuur onder spanning komt te staan.

Veel buitenlampen hebben een metalen behuizing, bijvoorbeeld van aluminium of staal. Als er een fout in de lamp ontstaat, kan de buitenkant van de lamp onder spanning komen te staan. Wanneer iemand de lamp dan aanraakt, kan dat gevaarlijk zijn. Door de lamp goed te aarden, wordt de stroom meteen afgevoerd en schakelt de beveiliging in de meterkast de stroom uit. In woningen gebeurt deze beveiliging meestal met een aardlekschakelaar of aardlekautomaat. Zodra er een klein verschil in stroom wordt gemeten (lekstroom), wordt de stroom automatisch uitgeschakeld. Hierdoor wordt het risico op een elektrische schok sterk verminderd.

Buitenverlichting en kabels in de grond

Wanneer buitenverlichting in een tuin wordt geplaatst, lopen de elektriciteitskabels vaak onder de grond. Dat ziet er netjes uit en voorkomt dat kabels in de weg liggen of beschadigd raken. Toch moet een kabel die in de grond ligt aan andere eisen voldoen dan een kabel binnen in huis.

Voor buiteninstallaties wordt meestal een grondkabel gebruikt. Een veel gebruikte kabel hiervoor is de YMVK-as kabel. Deze kabel lijkt op een gewone installatiekabel, maar heeft een extra beschermlaag van staalband (pantsering) rondom de kabel. Deze stalen mantel beschermt de kabel tegen beschadiging, bijvoorbeeld door een schep, scherpe stenen of druk van de grond. Daarnaast heeft de kabel een extra aardingsgeleider, waardoor eventuele foutstromen veilig kunnen worden afgevoerd.

Omdat een grondkabel goed beschermd moet zijn, moet deze op een diepte van 60 centimeter in de grond worden gelegd. Dat is niet zomaar gekozen. Bij normaal tuinwerk, zoals planten zetten of onkruid verwijderen, gaat een schep meestal niet zo diep de grond in. Door de kabel op deze diepte te leggen, is de kans veel kleiner dat hij per ongeluk geraakt wordt tijdens tuinwerkzaamheden.

Een ander belangrijk punt bij kabels in de grond is de manier waarop verbindingen worden gemaakt. Soms moet een kabel worden verlengd of moet er een aftakking worden gemaakt naar een lamp. Dit gebeurt nooit zomaar met losse verbindingen in de grond. In plaats daarvan wordt een waterdichte kabelmof of lasdoos gebruikt. Bij professionele installaties wordt vaak een harsmof toegepast. Hierbij worden de kabelverbindingen eerst in een speciale mof geplaatst. Daarna wordt er een vloeibare giethars in gegoten. Deze hars hardt uit en vormt een volledig waterdichte bescherming rondom de verbinding. Zo kan er geen vocht bij de elektrische contacten komen.