Een isolatietape is een zelfklevende, rekbare kunststofband waarmee u een blootliggende geleider elektrisch afschermt, zodat niemand er per ongeluk stroom van kan krijgen en er geen kortsluiting ontstaat. In de winkel heet het vaak "isoleertape" of "elektriciteitstape", en de bekendste vorm is de zwarte rol PVC-tape die in vrijwel elke gereedschapskist ligt.
Onthoud vooral dit, want het is de kern van dit artikel: isolatietape isoleert, maar verbindt niet. Tape maakt een kale draad veilig aan te raken, maar het legt geen betrouwbare verbinding tussen twee draden. Daarvoor gebruikt u een klem, zoals een lasklem, een wago of een kroonsteen. Een verbinding die alleen met tape "aan elkaar zit" kan losraken, warm worden en kortsluiting veroorzaken. Juist daar gaat online veel mis, en dat zetten we in dit artikel recht.
Inhoudsopgave
- Wat is isolatietape?
- Waar gebruikt u isolatietape wel voor?
- Waarvoor isolatietape niet bedoeld is
- Isolatietape versus een echte verbinding: wat hoort waar?
- Wat betekenen de kleuren van isolatietape?
- PVC of zelfvulkaniserende tape?
- Waar let u op bij het kiezen van isolatietape?
- Varianten van isolatietape
- Gaat isolatietape stuk? Warmte, vocht en veroudering
- Isolatietape in de meterkast en groepenkast
- Zelf doen of een elektricien inschakelen?
Wat is isolatietape?
Isolatietape is een dunne, rekbare band van kunststof met een laagje lijm aan één kant. U wikkelt hem om een draad of aansluiting heen om het spanningvoerende deel af te schermen. De tape geleidt zelf geen stroom, dus wat eronder zit, kunt u niet meer per ongeluk aanraken.
De meest voorkomende soort is gemaakt van PVC (polyvinylchloride). Dat materiaal is soepel, rekt goed mee en plakt aan zichzelf vast, waardoor u er strak omheen kunt wikkelen, ook in een bocht. Daarnaast bestaat er zelfvulkaniserende tape van rubber, die op een heel andere manier werkt. Dat verschil komt verderop uitgebreid aan bod.
Waarom heet dit ook "isoleerband" of "vinyl electrical tape"? (extra uitleg)
Wat isolatietape níet is, is minstens zo belangrijk. Het is een hulp- en afwerkingsmiddel, geen constructiemateriaal. Het houdt niets mechanisch bij elkaar en het is geen vervanging voor een klem, een doos of een goede kabel. Die nuance loopt als een rode draad door de rest van dit artikel.
Waar gebruikt u isolatietape wel voor?
Isolatietape heeft een aantal nette, veilige toepassingen. Kort samengevat: overal waar u iets wilt afschermen, markeren of bundelen, maar níet waar een echte verbinding of reparatie nodig is. De belangrijkste zinvolle toepassingen op een rij:
- Afwerken van een correcte verbinding. Een aansluiting die al goed en veilig in een klem zit, mag u ter afwerking netjes omwikkelen. De tape is dan het extra jasje, niet de verbinding zelf.
- Markeren en kleurcodering. Een streepje gekleurde tape om een kabel maakt in één oogopslag duidelijk welke draad waar hoort. Handig bij een kast vol grijze kabels.
- Bundelen. Losse kabels netjes samenbinden zodat ze niet in de weg liggen.
- Beschermen tegen schuren. Een kabel die langs een scherpe rand loopt, kunt u met een laagje tape beschermen tegen slijtage.
- Tijdelijke noodoplossing. Ziet u een klein beschadigd plekje in de buitenmantel van een snoer, dan overbrugt tape dat tot een vakkundige reparatie. Let op het woord tijdelijk: het is een pleister, geen genezing.
Merkt u dat u tape wilt gebruiken om iets stroomvoerends bij elkaar te houden of om een draad "weer heel te maken"? Dan bent u op het punt beland waar het misgaat. Dat leggen we hierna uit.
Waarvoor isolatietape niet bedoeld is
De grootste misvatting over isolatietape is dat u er draden mee kunt verbinden. Dat kan niet, en het is gevaarlijk. Tape houdt twee draden niet betrouwbaar samen: er zit geen mechanische kracht op, de draden kunnen los schuiven, en op het contactpunt ontstaat dan warmte. Warmte op een slechte verbinding is precies het recept voor een smeulende kabel of brand.
Online leest u soms dat u "gewoon een paar keer stevig omwikkelt en klaar". In de praktijk klopt dat niet. Liggen er blote koperdraden bloot, dan mag u die nooit alleen met tape afwerken. Een echte verbinding hoort in een klem die de draden gasdicht en mechanisch vastzet, en die verbinding hoort bereikbaar te blijven in een doos. Volgens de installatienorm NEN 1010 moeten elektrische verbindingen deugdelijk en toegankelijk zijn, en moeten spanningvoerende delen tegen aanraking beschermd zijn. Tape eromheen draaien voldoet daar niet aan.
Twee andere hardnekkige misverstanden zetten we er meteen bij:
- Tape "repareert" geen beschadigde kabelmantel blijvend. Is alleen de buitenmantel licht beschadigd, dan is tape een tijdelijke noodgreep. Is de beschadiging tot in de ader-isolatie gegaan, of ligt er koper bloot, dan hoort de kabel vervangen te worden of vakkundig hersteld (bijvoorbeeld met een krimpkous of, ondergronds, een gietmof). Tape maakt het gevaar onzichtbaar, niet weg.
- Meer lagen tape is niet "veiliger". Tien lagen tape maken van een slechte verbinding geen goede. Het maakt de rommel alleen dikker en houdt de warmte juist beter vast.
Isolatietape versus een echte verbinding: wat hoort waar?
Het verschil in één zin: isolatietape schermt af, een klem verbindt. Wilt u twee draden elektrisch met elkaar doorverbinden, dan kiest u het gereedschap dat daarvoor gemaakt is. Kies hieronder uw situatie voor een direct advies, of bekijk de tabel eronder.
| Middel | Waarvoor? | Verbindt draden? |
|---|---|---|
| Isolatietape | Afschermen, markeren, bundelen, afwerken | Nee (isoleert alleen) |
| Wago of lasklem | Draden snel en gasdicht doorverbinden in een doos | Ja |
| Kroonsteen | Draden vastklemmen met schroefjes | Ja |
| Krimpkous | Een enkele draad of soldeerverbinding strak isoleren | Nee (isoleert, wel steviger dan tape) |
Een voorbeeld. Stel dat u een lamp aansluit en twee draden moet doorverbinden. Dan pakt u een wago of een lasklem, klemt u de draden daarin vast, en stopt u dat in een kabeldoos. Zo hoort u ook een stopcontact aan te sluiten of een schakelaar aan te sluiten. Isolatietape komt daar hooguit als nette afwerking bij kijken, nooit als de verbinding zelf.
Wat betekenen de kleuren van isolatietape?
Isolatietape bestaat in veel kleuren, maar die kleuren zijn bedoeld om te markeren, niet om de functie van een draad te veranderen. Een blauwe draad wordt geen fasedraad omdat u er bruine tape omheen draait. De kleur van de tape helpt u en de volgende monteur alleen om te zien wat wat is.
In Nederland zijn de draadkleuren wel vastgelegd in de norm NEN 1010: bruin voor de fase, blauw voor de nul, en geel-groen voor de aardedraad. De geel-groene combinatie is daarbij uitsluitend gereserveerd voor de aarde.
Twee dingen om te onthouden bij gekleurde tape:
- Geel-groen is heilig. De combinatie geel-groen hoort alleen bij de aarde. Gebruik geel-groene tape dus nooit om iets anders te markeren, en plak nooit geel-groene tape om een gewone draad. Dat wekt de indruk van een veiligheidsaarde die er niet is.
- Markeren mag, herbenoemen is vakwerk. Een kleurtje ter herkenning is prima. Maar het officieel "omkleuren" van een ader (bijvoorbeeld bij een schakeldraad) luistert nauw en hoort bij het werk van een elektricien, niet bij een snelle wikkel om het even goed te laten lijken.
PVC of zelfvulkaniserende tape?
Voor huis-tuin-en-keukengebruik is er grofweg keuze uit twee soorten, en ze werken totaal verschillend. PVC-tape plakt met een lijmlaag en is de veelzijdige alleskunner voor binnen. Zelfvulkaniserende tape (van rubber) heeft geen lijm, maar versmelt met zichzelf tot een naadloze, waterdichte laag, en is juist bedoeld voor vocht en buiten.
Het handigste onderscheid:
- PVC-tape: goedkoop, veelzijdig, in veel kleuren, ideaal voor markeren, bundelen en afwerken binnenshuis. De lijmlaag kan op den duur uitdrogen.
- Zelfvulkaniserende (rubber) tape: geen lijm, u rekt hem strak op en de lagen smelten aan elkaar. Waterdicht en weerbestendig, dus geschikt voor vochtige of buitensituaties. Vaak wikkelt u er nog een laagje PVC-tape overheen als bescherming.
Belangrijk: ook zelfvulkaniserende tape is een isolatie- en afdichtingsmiddel, geen verbinding. Voor een aansluiting die echt onder water of in de grond komt, is zelfs de beste tape niet genoeg. Daar horen speciale, waterdichte oplossingen bij die voor die situatie gemaakt zijn.
Waar let u op bij het kiezen van isolatietape?
Wilt u goede tape kopen, let dan op een handvol eigenschappen die op de verpakking of in de datasheet van de fabrikant staan. De concrete waarden hieronder zijn gangbare fabrikantopgaven; de opgave op de verpakking is altijd leidend.
- Materiaal: PVC voor algemeen gebruik, rubber (zelfvulkaniserend) voor vocht en buiten.
- Breedte: 15 mm is de gangbare consumentenmaat, 19 mm de professionele standaard. Bredere rollen (25, 38 of 50 mm) bestaan voor grotere klussen.
- Dikte: rond de 0,13 mm voor hobbytape, tot 0,15 mm en bij professionele tape 0,18 tot 0,19 mm. Dikker is doorgaans steviger en rekt prettiger.
- Lengte: een consumentenrol is vaak 10 meter, professionele rollen lopen tot 20 of 33 meter.
- Temperatuurbereik: gewone PVC-tape werkt globaal tussen -10 °C en +80 °C; professionele varianten gaan van -18 °C tot +105 °C. Gebruik tape dus niet op een plek die echt heet wordt.
- Spanning: professionele PVC-tape is doorgaans geschikt tot 600 V, ruim boven de 230 of 400 V in een woning. Let op: die spanningswaarde geldt als de tape correct over een al deugdelijke verbinding zit, en maakt van tape nog steeds geen verbinding.
- Keurmerk: kijk naar een VDE-keur of de tape-norm IEC 60454, de internationale norm voor elektro-isolatietape.
Een handige vuistregel: net als bij andere elektrotechnische onderdelen is de waarde op de rol (spanning, temperatuur, dikte) een ontwerpwaarde van dát product, geen natuurwet. Hij zegt waarvoor de tape gebouwd is, niet dat u er alles mee mag doen.
Varianten van isolatietape
Isolatietape bestaat in meer soorten dan alleen de zwarte rol. Welke u nodig heeft, hangt af van de klus. Klap hieronder open wat voor u van belang is.
PVC-isolatietape
Zelfvulkaniserende (rubber) tape
Gekleurde tape en kleurcodering
Brede en lange rollen
Temperatuur- en VDE-gekeurde tape
Textiel-, alu- en waarschuwingstape
Gaat isolatietape stuk? Warmte, vocht en veroudering
Ja, isolatietape veroudert. De lijmlaag droogt na verloop van tijd uit, waardoor de tape loslaat, verschuift of afrolt. Zonlicht, warmte en vocht versnellen dat. Een verbinding die alleen op tape leunt, wordt daardoor op termijn juist onveiliger, en dat is een extra reden om tape nooit als verbinding te gebruiken.
Een belangrijk signaal: wordt tape ergens warm of voelt een omwikkelde plek warm aan, dan is dat bijna altijd een teken van een slechte verbinding eronder. Warmte hoort er niet te zijn. Tape lost dat niet op; het verbergt het. Op zo'n plek hoort geen tape maar een goede, gecontroleerde verbinding.
Klap hieronder open wat bij uw situatie past.
De tape laat los of rolt af
Getapete plek voelt warm aan
Tape gebruikt op een vochtige of buitenplek
Isolatietape in de meterkast en groepenkast
In een nette groepenkast hoort u weinig tot geen isolatietape tegen te komen. Verbindingen zitten daar in klemmen, op rails en in dozen, precies zoals het hoort. Ziet u in uw meterkast juist veel getapete draden, losse aansluitingen die met tape bij elkaar worden gehouden, of tape over een aansluitpunt, dan is dat een teken dat er ooit is geïmproviseerd.
Let op het onderscheid tussen de twee woorden die mensen vaak door elkaar halen. De meterkast is de hele kast of ruimte, met de meter, de groepenkast en soms de gas- of internetaansluiting. De groepenkast is het onderdeel bínnen die meterkast met de automaten en aardlekschakelaars. Getapete verbindingen in de groepenkast zijn een reden om even goed te laten kijken.
Twijfelt u of de bedrading en verbindingen in uw kast nog kloppen? Dan is een controle slim voordat er iets misgaat. Met onze gratis groepenkast-check ziet u online en op afstand hoe u ervoor staat.
Zelf doen of een elektricien inschakelen?
Isolatietape zelf gebruiken voor markeren, bundelen of een tijdelijke noodgreep is prima; daar is het voor. Een streepje tape om een kabel of een laagje over een al veilige aansluiting kan iedereen doen.
Maar zodra het om een echte verbinding gaat, om spanningvoerende delen of om iets in de meterkast, is het een ander verhaal. Draden verbinden, een beschadigde kabel herstellen of iets in de groepenkast aanpassen is werk voor een erkende elektricien. Daar horen de juiste klemmen, kennis en een veilig spanningsloze installatie bij, geen rol tape.
Een fout op die plek is niet zomaar "een lampje dat het niet doet". Een slechte verbinding kan kortsluiting, oververhitting of brand geven. Daarom laten wij dit altijd door een elektricien doen, en niet oplossen met een snelle wikkel isolatietape.
Veelgestelde vragen
Mag je isolatietape gebruiken om draden aan elkaar te verbinden?
Nee. Isolatietape isoleert, maar verbindt niet. Er zit geen mechanische kracht op, dus getapete draden kunnen los schuiven en warm worden, met kortsluiting of brand als risico. Draden verbindt u met een wago, een lasklem of een kroonsteen, netjes weggewerkt in een doos. Tape mag hooguit als afwerking over een verbinding die al goed vastzit.
Twijfelt u hoe een verbinding hoort? Wij denken graag meeWat is het verschil tussen PVC en zelfvulkaniserende isolatietape?
PVC-tape plakt met een lijmlaag en is de veelzijdige alleskunner voor binnen: markeren, bundelen en afwerken. Zelfvulkaniserende tape is van rubber, heeft geen lijm en versmelt bij het strak wikkelen met zichzelf tot een waterdichte laag. Die kiest u voor vocht en buiten. Beide isoleren, geen van beide is een verbinding.
Niet zeker welke tape u nodig heeft? Stel uw vraagWat betekenen de kleuren van isolatietape?
De kleuren zijn bedoeld om draden te markeren, niet om hun functie te veranderen. De vaste draadkleuren in Nederland zijn bruin (fase), blauw (nul) en geel-groen (aarde). Geel-groen is gereserveerd voor de aarde, dus die kleur gebruikt u nooit voor iets anders. Een kleurtje ter herkenning mag; een ader officieel omkleuren is vakwerk.
Vragen over uw bedrading? Wij denken graag meeIs isolatietape waterdicht, en mag het onder water?
Gewone PVC-tape is niet waterdicht en laat op een natte plek snel los. Zelfvulkaniserende rubbertape is wel waterbestendig en geschikt voor vocht en buiten. Maar voor een verbinding die echt onder water of in de grond komt, is zelfs de beste tape niet genoeg; daar hoort een oplossing bij die speciaal voor die situatie is gemaakt.
Zoekt u de juiste oplossing voor buiten? Neem contact opHoe weet ik of de bedrading en verbindingen in mijn meterkast veilig zijn?
Dat is lastig zelf te beoordelen. Getapete verbindingen, losse draden of tape over een aansluitpunt zijn signalen dat er ooit is geïmproviseerd. Een erkende elektricien kan vaststellen of alles nog klopt. Elektra Koning biedt daarvoor een gratis groepenkast-check aan, zodat u weet waar u aan toe bent.
Benieuwd of uw kast nog klopt? Doe de gratis groepenkast-check