Leestijd: ± 10 minuten · Laatst bijgewerkt: juli 2026

Een meterkast is de centrale ruimte of kast in uw woning waar alle nutsvoorzieningen binnenkomen en samenkomen: de stroom, meestal het gas en het water, en tegenwoordig vaak ook internet of glasvezel. Het is de plek waar de kabels en leidingen van buiten uw huis naar binnen komen, en waar de meters en de groepenkast hangen. Iedereen weet waar de meterkast zit, tot het moment dat de stroom uitvalt en u met de zaklamp van uw telefoon voor de kast staat te zoeken naar de juiste schakelaar.

Onthoud vooral dit, want het is een misverstand dat we in dit artikel steeds terug zien komen: de meterkast is de hele ruimte, de groepenkast is maar één onderdeel dat erin staat. Veel mensen gebruiken "meterkast", "groepenkast" en "stoppenkast" door elkaar, maar het zijn niet hetzelfde. De meterkast is als de entree van uw huis voor stroom, gas, water en data. In Nederland moet die ruimte voldoen aan de norm NEN 2768, en een deel van wat erin hangt is eigendom van uw netbeheerder. Beide punten komen hieronder aan bod.

Wat is een meterkast?

Een meterkast is de vaste ruimte of kast waar de aansluitingen van het openbare net uw woning binnenkomen. Denk aan de stroomkabel, de gasleiding, de waterleiding en de data- of glasvezelbuis. Op die ene plek komen ze samen, worden ze gemeten, en van daaruit lopen ze verder het huis in.

De naam zegt het al: in deze kast staan de meters. Vroeger waren dat draaiende schijfjes, nu meestal een slimme meter met een display. Maar er zit veel meer in dan alleen meters, en juist daardoor is "meterkast" eigenlijk een wat ouderwetse naam voor wat tegenwoordig het technische hart van de woning is.

Wat een meterkast dus níet is, is een los apparaat of een beveiliging. Het is een ruimte, een verzamelplek. De apparaten die er hun werk doen (de meter, de hoofdschakelaar, de groepenkast) bespreken we hieronder een voor een.

Wat zit er in een meterkast?

In een gemiddelde Nederlandse meterkast vindt u van de straatkant naar binnen: de aansluitkabel, de huisaansluitkast met de hoofdzekering, de kWh-meter, de hoofdschakelaar en de groepenkast. Bij een woning met gas komt daar de gasmeter bij, vaak ook een wateraansluiting, en tegenwoordig bijna altijd een data- of glasvezelaansluiting.

Het helpt om de stroom te volgen op zijn weg naar binnen. Die weg heet in vaktaal de hoofdstroom, en hij loopt altijd in dezelfde volgorde:

• De aansluitkabel brengt de stroom van het net naar uw huis.
• De huisaansluitkast met de hoofdzekering is het eerste kastje binnen. Het begrenst de totale stroom en is verzegeld eigendom van de netbeheerder.
• De kWh-meter meet hoeveel stroom u verbruikt (en teruglevert). Ook deze is van de netbeheerder. Let op: de meter meet alleen, hij beveiligt niets.
• De hoofdschakelaar is de grote schakelaar waarmee u in één keer alle stroom in huis uitzet.
• De groepenkast verdeelt de stroom over de groepen en beveiligt ze. Hierin zitten de aardlekschakelaars en de installatieautomaten, zoals de bekende B16.

Naast de elektra hangt er meestal nog meer. Een gasmeter als u gas heeft, de hoofdkraan en meter van het water, en de aansluiting voor internet, tv of glasvezel. Ook praktische zaken horen erbij: de groepenverklaring (de kaart die aangeeft welke groep bij welke ruimte hoort), vaak wat loze leidingen voor de toekomst, en soms een wandcontactdoos voor de meterkast zelf. Al die dingen samen maken de meterkast tot de knooppunt-ruimte van het huis.

Meterkast of groepenkast: wat is het verschil?

Het verschil in één zin: de meterkast is de hele ruimte, de groepenkast is het onderdeel met de automaten dat erin staat. De meterkast is dus het grotere geheel, de groepenkast een van de bewoners.

Dit is verreweg de meest gestelde vraag over dit onderwerp, en de verwarring is begrijpelijk. Bij veel woningen zitten de meter en de groepenkast vlak bij elkaar in hetzelfde kastje, dus ogen ze als één ding. Toch hebben ze een andere taak. De meterkast huisvest en verbindt; de groepenkast verdeelt en beveiligt.

U merkt het onderscheid vooral als er iets aan de hand is. Springt er een groep uit? Dan kijkt u in de groepenkast, want daar zitten de schakelaars die eruit springen. Gaat het om ruimte, afmetingen of de vraag van wie iets is? Dan gaat het over de meterkast als geheel. Wilt u meer over de groepenkast zelf weten, dan leest u daar hoe de automaten en aardlekschakelaars precies werken.

Online leest u soms dat "de meterkast de zekeringen bevat". Dat is net niet juist. De zekeringen en aardlekschakelaars zitten in de groepenkast, en die groepenkast staat op zijn beurt in de meterkast. Een klein verschil in woorden, maar het scheelt veel verwarring als u een installateur belt of iets opzoekt.

Van wie is de meterkast?

De ruimte zelf en alles vanaf de groepenkast zijn van u; alles tot en met de meter is van de netbeheerder. Dat is de kern, en tegelijk het punt waar veel mensen zich op vergissen. "De meterkast is toch van de netbeheerder?" is een veelgehoorde aanname, maar die klopt maar half.

De grens loopt precies bij de kWh-meter. Alles vóór en tot en met de meter is eigendom van de netbeheerder (Liander, Stedin of Enexis): de aansluitkabel, de huisaansluitkast met de hoofdzekering, en de meter zelf. Dat deel is verzegeld. Daar mag u, en ook een gewone elektricien, niet zomaar aankomen.

Alles ná de meter is van u als bewoner of eigenaar: de hoofdschakelaar, de groepenkast met de automaten en aardlekschakelaars, en de vaste bedrading door het hele huis. De kast of ruimte zelf hoort ook gewoon bij uw woning. U bent daar dus zelf verantwoordelijk voor, en u laat dat onderhouden of aanpassen door een erkend elektricien.

Waar zit de meterkast en waar moet hij staan?

De meterkast zit bijna altijd dicht bij de voordeur, de hal of de garage, zo dicht mogelijk bij de plek waar de kabels de straat verlaten. Dat is geen toeval: de netbeheerder wil de aansluiting kort en goed bereikbaar houden.

In de praktijk en volgens de richtlijnen mag de meterkast maximaal ongeveer drie meter van de voordeur zitten, moet hij direct vanuit de hal of gang bereikbaar zijn, en mag er geen hoogteverschil (zoals een verdieping) tussen de entree en de kast zitten.

Die eisen hebben een reden. Bij een storing, een verhuizing of een noodgeval moet iemand snel bij de kast kunnen, zonder eerst door het hele huis te hoeven. Ook de meteropnemer en de monteur van de netbeheerder moeten er makkelijk bij kunnen. In appartementen staat de meterkast daarom vaak in de gang of in een aparte meterruimte bij de entree van het gebouw.

Aan welke eisen en afmetingen moet een meterkast voldoen?

Een meterkast moet groot genoeg zijn en goed toegankelijk, en de eisen daarvoor staan in Nederland vooral in de norm NEN 2768. Die norm beschrijft de minimale afmetingen en de indeling van de meterruimte in een woning.

De richtinggevende minimale maten uit die norm zijn ongeveer 240 cm hoog, 75 cm breed en 35 cm diep. Heeft u gas of een warmte-aansluiting, dan is de minimale breedte iets groter (ongeveer 77 cm). De norm is in 2016 herzien en in 2022 aangevuld, en daardoor circuleren online verschillende getallen (u ziet bijvoorbeeld ook 31 cm diep of 75 versus 77 cm breed, afhankelijk van de editie). Houd voor uw situatie de actuele norm en de opgave van uw netbeheerder aan.

Naast de maten gelden er nog meer praktische eisen. Een paar die vaak terugkomen:

• Vrije werkruimte vóór de kast, zodat een monteur er veilig bij kan.
• Bescherming tegen vorst en vocht, zodat de leidingen niet bevriezen of nat worden.
• Goede toegankelijkheid, zodat de meteropnemer en de monteur van de netbeheerder er zonder obstakels bij kunnen.

Let op het onderscheid tussen de ruimte en de installatie. De afmetingen en de indeling van de ruimte vallen onder NEN 2768. De elektrische installatie in de kast (de groepenkast, de aardlekbeveiliging, het aantal groepen) valt onder de norm NEN 1010. Voor de installatie geldt bovendien: nieuwe of vernieuwde installaties moeten aan de actuele norm voldoen, maar een oude woning die verder ongewijzigd blijft, hoeft niet met terugwerkende kracht te worden aangepast.

Soorten meterkasten

Niet elke meterkast is hetzelfde. De opzet hangt af van het type woning en van de vraag of u nog gas heeft. Klap hieronder open wat op uw situatie past.

Wat mag u zelf doen in de meterkast?

U mag de gebruikershandelingen zelf doen, maar niet aan de installatie of het verzegelde deel werken. Dat is de veilige vuistregel, en het scheelt veel twijfel als u weet welke handelingen aan welke kant van die grens vallen.

Zelf doen mag prima: een uitgesprongen groep weer inschakelen, de hoofdschakelaar bedienen om alles even uit te zetten, de groepenverklaring lezen om te zien welke groep waarbij hoort, en de testknop van de aardlekschakelaar indrukken om te controleren of die nog werkt. Dat zijn allemaal handelingen waarvoor de kast is gemaakt.

Niet zelf doen: aan de bedrading werken, een groep bijplaatsen, de groepenkast vervangen of iets aan het verzegelde deel (de meter of de hoofdzekering) veranderen. Werk aan de installatie hoort bij een erkend elektricien, en aan het verzegelde deel mag alleen de netbeheerder of een installateur met zegelrecht komen.

De reden is niet flauw. In de meterkast komt de volle stroom van uw huis binnen, en juist bij de invoer is een fout geen "groep die uitvalt" maar een risico op kortsluiting, brand of een elektrische schok. Online wordt zelf een groep bijplaatsen soms weggezet als een klusje voor de handige doe-het-zelver. In de praktijk is dat precies de plek waar u dat níet moet willen riskeren.

Wanneer is uw meterkast verouderd of te klein?

Uw meterkast is aan vervanging of uitbreiding toe als er geen ruimte meer is voor nieuwe groepen, als er nog geen (of te weinig) aardlekbeveiliging in zit, of als de kast niet meer past bij wat u van uw huis vraagt. Dat laatste speelt de laatste jaren steeds vaker, door de overstap naar all-electric.

Een klassieke meterkast uit de jaren tachtig of negentig is gebouwd voor een huis met gas en een handjevol groepen. Zodra u een warmtepomp, inductie koken, zonnepanelen of een laadpaal toevoegt, loopt zo'n kast snel vol en is soms een zwaardere aansluiting nodig. Dan is uitbreiden of vernieuwen aan de orde.

Veelvoorkomende signalen bij een meterkast:

Twijfelt u of uw meterkast nog veilig en toereikend is? Ga dan niet zelf aan de slag in de kast. Met onze gratis groepenkast-check ziet u op afstand hoe u ervoor staat, en als er iets moet gebeuren, kijken wij graag met u mee.

Veelgestelde vragen