Een inductiekookplaat is een elektrische kookplaat die uw pan verwarmt met een magneetveld in plaats van met een warm element onder het glas. Er komt geen vlam en geen gloeidraad aan te pas: een spoel onder de glasplaat wekt een wisselend magneetveld op, en dat veld maakt rechtstreeks de bodem van uw pan warm. De plaat zelf blijft daardoor relatief koel.
Voor u als kok is dat snel en veilig. Voor uw meterkast is het een heel ander verhaal, en daar draait dit artikel om. Een volwaardige inductiekookplaat vraagt namelijk veel stroom, vaak meer dan een gewone groep aankan. Daarom hoort er meestal een eigen kookgroep bij, soms met een perilex-aansluiting of zelfs krachtstroom. Nu Nederland massaal van het gas af gaat, is "welke aansluiting heb ik nodig voor mijn inductiekookplaat" een van de meestgestelde vragen bij een keukenverbouwing geworden. We leggen het stap voor stap uit.
Inhoudsopgave
- Wat is een inductiekookplaat?
- Inductie, keramisch of vitrokeramisch: wat is het verschil?
- Welke elektrische aansluiting heeft een inductiekookplaat nodig?
- Kan een inductiekookplaat op een gewoon stopcontact?
- Perilex, krachtstroom en de fornuisgroep: het verschil
- Varianten van de aansluiting
- Aparte groep, kabeldoorsnede en aardlek
- Van gas naar inductie: gevolgen voor uw meterkast
- Veelvoorkomende problemen bij het aansluiten
- Wat kost het aansluiten van een inductiekookplaat?
- Zelf aansluiten of een elektricien inschakelen?
Wat is een inductiekookplaat?
Een inductiekookplaat kookt met magnetisme. Onder de glasplaat zit voor elke kookzone een koperen spoel. Zet u de plaat aan, dan loopt er een snel wisselende stroom door die spoel, en dat wekt een wisselend magneetveld op. Zodra u een geschikte pan op de zone zet, ontstaan er in de bodem van die pan kleine kringstroompjes (wervelstromen). Die stroompjes maken de pan warm, en de pan verwarmt uw eten.
Het slimme is dat de warmte in de pán ontstaat, niet in de plaat. De glasplaat wordt alleen warm van de pan die erop staat, en koelt daarna snel af. Dat scheelt energie en maakt morsen minder erg, want er is geen gloeiend element waarop iets kan inbranden.
Wel is er een voorwaarde: de pan moet magnetisch zijn. Werkt een magneet op de bodem, dan werkt de pan op inductie. Aluminium, koper en veel glas- of aardewerk werken niet. Dat is een keukenpunt, geen installatiepunt, maar het verklaart wel waarom sommige mensen na een nieuwe kookplaat "niets zien gebeuren".
Voor de elektra maakt het niet uit hoe mooi de plaat kookt. Wat telt, is hoeveel stroom hij vraagt, en dat is bij inductie fors. Daarover gaat de rest van dit artikel.
Inductie, keramisch of vitrokeramisch: wat is het verschil?
Een inductieplaat en een keramische plaat zien er van bovenaf bijna hetzelfde uit: allebei een strakke, zwarte glasplaat. Toch werken ze anders, en dat wordt vaak door elkaar gehaald.
Een keramische kookplaat (ook wel vitrokeramisch genoemd) heeft gloei- of stralingselementen ónder het glas. Die worden roodgloeiend en verwarmen zo de glasplaat, en de glasplaat verwarmt uw pan. Het glas wordt dus echt heet, net als bij een ouderwetse elektrische plaat, alleen strakker verpakt. Een inductieplaat slaat die tussenstap over en verwarmt de pan rechtstreeks via het magneetveld.
Waarom dat er voor uw meterkast toe doet? Allebei de typen zijn elektrisch fors, maar mensen verwarren ze bij het bestellen. Iemand koopt "een glasplaat" en gaat ervan uit dat de bestaande aansluiting wel voldoet. Bij inductie is de piekvraag meestal hoger en sneller, en juist daar loopt een te lichte groep tegen zijn grens aan. Kortom: laat u niet leiden door hoe de plaat eruitziet, maar door het opgegeven aansluitvermogen op het typeplaatje.
Welke elektrische aansluiting heeft een inductiekookplaat nodig?
Welke aansluiting u nodig heeft, hangt af van één getal: het totale aansluitvermogen van de kookplaat in kilowatt (kW). Dat staat op het typeplaatje en in de handleiding. Hoe hoger dat vermogen, hoe zwaarder de aansluiting.
De vuistregel komt voort uit een simpele rekensom. Eén fase levert 230 volt, en een gewone groep is beveiligd op 16 ampere. Dat geeft 230 × 16 ≈ 3.680 watt, oftewel ongeveer 3,7 kW per fase. Wilt u meer vermogen, dan heeft u meer fasen nodig. Zo ziet die trap eruit:
| Aansluiting | Stroom | Vermogen (ongeveer) | Past bij |
|---|---|---|---|
| 1-fase | 16 A | ≈ 3,7 kW | lichte kookplaat, 1-2 zones |
| 2-fase | 2 × 16 A | ≈ 7,4 kW | de meeste 4-zone-platen (fornuisgroep) |
| 3-fase | 3 × 16 A | ≈ 11 kW | grote of brede platen (kookgroep/krachtstroom) |
Belangrijk: die getallen zijn ontwerpwaarden, geen natuurwet. De opgave van de fabrikant van uw kookplaat is altijd leidend. Een moderne kookplaat heeft een klemmenstrook met bruggen, waarmee een elektricien hem als 1-, 2- of 3-fase aansluit. Sluit u hem 1-fase aan terwijl hij eigenlijk zwaarder is, dan begrenst de plaat zelf het vermogen (vermogensmanagement): u kunt dan niet alle zones tegelijk op vol vermogen gebruiken. Dat kan prima werken, maar het is een keuze die past bij uw meterkast, niet iets om op de gok te doen.
Wegwijzer
Welke aansluiting heeft úw inductiekookplaat nodig?
Kies het totale aansluitvermogen van uw kookplaat. Dat staat op het typeplaatje en in de handleiding. U ziet meteen welke groep of aansluiting erbij hoort.
Een gewone 1-fase-groep (16 A)
Tot ongeveer 3,68 kW past uw kookplaat op een gewone 1-fase-groep van 16 ampère (230 V × 16 A). Bij voorkeur op een eigen groep, zodat de kookplaat de 16 ampère niet hoeft te delen met bijvoorbeeld de waterkoker of magnetron. Vaak kan dit met een gewone randaardestekker.
Eigen kookgroep laten aanleggen? Neem contact opEen 2-fase fornuisgroep met perilex
Een normale vierzone-plaat vraagt ongeveer 7,4 kW: twee fasen van elk 16 ampère. Dat is de klassieke fornuisgroep met een perilex-wandcontactdoos. Let op: uw woning moet dan wel een 3-fase-aansluiting hebben, want u gebruikt twee van de drie fasen. Heeft u alleen 1-fase, dan is verzwaren nodig.
Fornuisgroep met perilex nodig? Vraag vrijblijvend een offerteEen 3-fase kookgroep (krachtstroom)
Grote of brede kookplaten en kookeilanden vragen al snel ongeveer 11 kW: drie fasen van 16 ampère. Dat is een 3-fase kookgroep, oftewel echte krachtstroom, ook via een perilex maar met alle drie de fasen bedraad. Zit u nog op 1-fase, dan regelt uw netbeheerder eerst de verzwaring naar 3-fase.
Krachtstroom of verzwaren nodig? Vraag een offerteNiet zeker van het vermogen? Kijk op het typeplaatje van de kookplaat. De tabel hierboven blijft ook staan. Elektra Koning
Kan een inductiekookplaat op een gewoon stopcontact?
Soms wel, maar lang niet altijd. Dit is precies waar online veel misverstanden ontstaan. U leest weleens dat "inductie gewoon op een stopcontact kan", en dat klopt alleen voor de lichte modellen.
De grens ligt rond die 3,68 kW van een gewone 1-fase 16A-groep. Een kleine kookplaat met één of twee zones blijft daar meestal onder en mag met een gewone randaardestekker in een stopcontact. Wél met een belangrijke voorwaarde: bij voorkeur op een eigen groep, zodat de kookplaat niet samen met de waterkoker en de magnetron dezelfde 16 ampere moet delen. Doet hij dat wel, dan vliegt de automaat er bij vol gebruik zomaar uit.
Een volwaardige inductiekookplaat met vier zones vraagt al snel 7 kW of meer. Zoveel stroom past niet door één gewone groep en dus ook niet door één gewoon stopcontact. Dan heeft u een zwaardere aansluiting nodig: een fornuisgroep met perilex, of een kookgroep op krachtstroom. Kort gezegd: kijk niet naar de stekker die toevallig meegeleverd is, maar naar het vermogen op het typeplaatje.
Perilex, krachtstroom en de fornuisgroep: het verschil
Hier lopen drie begrippen door elkaar die net niet hetzelfde betekenen. We zetten ze op een rij, want dit is de meestgemaakte denkfout rond inductie.
Perilex is de naam van een stekker en wandcontactdoos, een Nederlandse standaard met vijf pennen (drie fasen, een nul en een aarde). Perilex is dus een stekkertype, geen soort stroom. Hij bestaat in een 16A- en een 25A-uitvoering; in woningen is 16A het gebruikelijkst. U herkent het verschil onder meer aan de aardpen: bij de 16A-versie is die plat, bij de 25A-versie staat hij rechtop.
Krachtstroom is wél een soort stroom, namelijk een 3-fase-aansluiting van 400 volt. Dat is de zware variant die u ook gebruikt voor een laadpaal of een grote machine.
De fornuisgroep (soms kookgroep genoemd) is de groep in uw meterkast die speciaal voor het fornuis of de kookplaat is aangelegd. Op die groep zit vaak een perilex-wandcontactdoos.
De verwarring ontstaat zo: een perilexstekker suggereert krachtstroom, maar zit heel vaak op een gewone 2-fase fornuisgroep van ongeveer 7,4 kW. Dat is géén echte krachtstroom, want daarvoor zijn drie fasen nodig. Pas als de perilex met drie fasen is bedraad (ongeveer 11 kW), spreken we van krachtstroom. Onthoud daarom: perilex zegt iets over de stekker, krachtstroom over de aansluiting, en die twee hoeven niet samen te vallen.
Varianten van de aansluiting
Welke variant bij u past, hangt af van uw kookplaat en van wat uw meterkast aankan. Klap hieronder open wat op u van toepassing is.
1-fase aansluiting (16 A, ≈ 3,7 kW)
De lichtste variant. Eén fase van 230 volt, beveiligd op 16 ampere, goed voor ongeveer 3,7 kW. Dit past bij een kleine kookplaat met één of twee zones, en werkt op vrijwel elke woning, ook een oude met een 1-fase-aansluiting. Grotere platen kunnen soms 1-fase worden aangesloten met vermogensbegrenzing, maar dan kookt u niet met alle zones tegelijk op vol vermogen.
2-fase aansluiting (2 × 16 A, ≈ 7,4 kW)
De meest gekozen variant voor een normale inductiekookplaat met vier zones. Twee fasen van elk 16 ampere geven samen ongeveer 7,4 kW. Dit is de klassieke fornuisgroep met een perilex-wandcontactdoos. Let op: "2-fase" bestaat niet als eigen netvorm. U gebruikt hier twee van de drie fasen, dus uw woning moet wel een 3-fase-aansluiting hebben. Heeft u alleen 1-fase, dan is verzwaren nodig.
3-fase aansluiting (3 × 16 A, ≈ 11 kW)
De zware variant, ook wel krachtstroom. Drie fasen van elk 16 ampere geven samen ongeveer 11 kW. Nodig voor grote of brede kookplaten, kookeilanden en fornuizen met veel zones tegelijk. Ook dit loopt meestal via een perilex-wandcontactdoos, maar dan met alle drie de fasen bedraad.
Perilex 16A of 25A?
In vrijwel alle woningen volstaat een perilex 16A, geschikt voor de fornuis- of kookgroep tot ongeveer 11 kW bij drie fasen. De 25A-uitvoering is zwaarder (tot ongeveer 17 kW bij drie fasen) en komt vooral voor bij zeer grote of zakelijke keukens. U herkent 25A aan de rechtopstaande aardpen; de 16A-versie heeft een platte aardpen. Ze zijn niet uitwisselbaar, dus de stekker van uw kookplaat en de wandcontactdoos moeten bij elkaar passen.
Aparte groep, kabeldoorsnede en aardlek
Een inductiekookplaat hoort op een eigen groep, en niet zomaar bij de rest van de keuken. De reden is simpel: hij trekt veel stroom, en op een gedeelde groep zou hij de beveiliging steeds laten uitspringen of, erger, kabels laten oververhitten. Een aparte groep in de groepenkast geeft de kookplaat zijn eigen beveiligde lijn.
Die groep bestaat uit een paar vaste onderdelen. Er zit een installatieautomaat op die de groep beveiligt tegen overbelasting en kortsluiting, en een aardlekschakelaar van 30 mA die u beschermt tegen een gevaarlijke lekstroom. En er loopt een voedingskabel met de juiste dikte van de kast naar de perilex-wandcontactdoos.
Die kabeldikte luistert nauw. Te dun betekent oververhitting; te dik is onnodig duur en lastig te monteren. Als vuistregel hoort bij een 16A-groep een ader van 2,5 mm² en bij een 25A-groep 6 mm², maar de precieze doorsnede hangt af van de lengte van de leiding en hoe die is weggewerkt. De eisen voor de aparte groep, de aardlekbeveiliging en de doorsnede volgen de norm NEN 1010; een erkende elektricien bepaalt de exacte uitvoering voor uw situatie.
Kortom: het gaat niet alleen om "een stekker in een stopcontact", maar om een complete, goed gedimensioneerde groep. Twijfelt u of uw kast daar plek en capaciteit voor heeft? Dan is een controle vooraf verstandig.
Van gas naar inductie: gevolgen voor uw meterkast
Steeds meer huishoudens gaan van het gas af en stappen over op elektrisch koken. Klinkt eenvoudig, maar voor de meterkast is het vaak de grootste ingreep van de hele keuken. Waar vroeger een gasleiding het fornuis voedde, moet nu een zware elektrische groep dat werk doen.
In de praktijk betekent dat meestal een nieuwe kookgroep, en soms meer. Had u alleen een 1-fase-aansluiting, dan is die vaak te licht voor een volwaardige inductiekookplaat, en moet de aansluiting worden verzwaard naar 3-fase. Dat laatste regelt uw netbeheerder, en het brengt eigen kosten en soms een wachttijd met zich mee. Zit u al op 3-fase, dan is meestal alleen een extra kookgroep nodig.
Is er in uw kast geen ruimte meer voor die extra groep? Dan kan de kast uitgebreid of vervangen worden. Ook dit is precies het soort werk dat u het beste vooraf laat inschatten, zodat de kookplaat op de dag van montage meteen aangesloten kan worden en niet werkloos in de doos blijft.
Veelvoorkomende problemen bij het aansluiten
De meeste problemen ontstaan niet door de kookplaat zelf, maar door een aansluiting die net niet klopt. Hieronder de drie situaties die we het vaakst tegenkomen.
De stop vliegt eruit als ik op vol vermogen kook
Meestal is de groep te licht of de kookplaat verkeerd geconfigureerd. Kookt u met meerdere zones tegelijk op vol vermogen, dan piekt de stroom boven wat de groep aankan, en dan grijpt de beveiliging terecht in. De oplossing is een zwaardere of aparte groep, of de kookplaat correct op meer fasen aansluiten. Blijf dit niet negeren; herhaald uitspringen wijst op overbelasting.
Laat uw kookgroep nakijkenDe kookplaat doet helemaal niets na het aansluiten
Vaak staat de klemmenstrook verkeerd. Een kookplaat wordt met bruggen als 1-, 2- of 3-fase bedraad, en zijn die bruggen niet goed omgezet, dan blijft (een deel van) de plaat dood. Dit is typisch werk waar een detail het verschil maakt, en waarbij fout aansluiten schade of gevaar geeft. Laat de bedrading controleren tegen het aansluitschema van de plaat.
Vraag onze elektricien om hulpIk twijfel of mijn meterkast een inductiekookplaat aankan
Heel begrijpelijk, want dat hangt af van uw aansluiting (1- of 3-fase), de vrije ruimte in de kast en de staat van de groepen. Dat is lastig zelf te beoordelen. Met een controle weet u vooraf of er een groep bij moet of dat de aansluiting verzwaard moet worden, nog vóór de nieuwe keuken er staat.
Doe de gratis groepenkast-checkWat kost het aansluiten van een inductiekookplaat?
Een vaste prijs is er niet, want het hangt sterk af van uw situatie. Zit er al een geschikte kookgroep met perilex, dan is het aansluiten van de plaat een kleine klus. Moet er een groep bij, een perilex-wandcontactdoos komen of de aansluiting verzwaard worden, dan loopt het op.
Wat de prijs bepaalt, kunnen we wél op een rij zetten:
- Is er al een kookgroep? Een bestaande fornuisgroep met perilex maakt het een korte klus; een nieuwe groep aanleggen kost meer.
- 1-fase of 3-fase? Zit u op 1-fase en is verzwaren nodig, dan komen de kosten van de netbeheerder erbij, plus een hogere vaste maandlast.
- Afstand en bereikbaarheid: hoe verder de keuken van de meterkast, hoe meer kabel en werk.
- Staat van de kast: in een oude of volle kast is soms extra werk of een uitbreiding nodig.
Wilt u een prijs die bij úw situatie past? Bekijk onze tarieven of vraag vrijblijvend een offerte aan, dan rekenen we het voor uw meterkast precies uit.
Zelf aansluiten of een elektricien inschakelen?
Ons advies is duidelijk: laat het aansluiten van een inductiekookplaat over aan een erkende elektricien. Een lichte 1-fase-plaat in een bestaand, geschikt stopcontact steken mag u natuurlijk zelf. Maar zodra er een kookgroep, een perilex of krachtstroom bij komt, wordt het echt installatiewerk.
Op die zware groep is een fout niet zomaar "een zekering die eruit springt". Verkeerde kabeldikte, een fout op de klemmenstrook of een niet goed aangesloten aarde kan oververhitting, brand of een elektrische schok geven. Precies daarom mag een perilex- of krachtstroomaansluiting niet als doe-het-zelfklus worden weggezet.
Een elektricien kiest de juiste groep, de juiste doorsnede en de juiste beveiliging, sluit de plaat correct op de fasen aan en levert het geheel veilig en volgens de norm op. Dat is de zekerheid die u wilt bij het apparaat waarop u elke dag kookt.
Veelgestelde vragen
Kan een inductiekookplaat op een gewoon stopcontact?
Alleen een lichte kookplaat tot ongeveer 3,68 kW (meestal één of twee zones) mag met een gewone randaardestekker op een stopcontact, en dan bij voorkeur op een eigen groep. Een volwaardige inductiekookplaat met vier zones vraagt al snel 7 kW of meer en past niet op één gewone groep. Die heeft een fornuisgroep met perilex of krachtstroom nodig. Kijk daarom altijd naar het aansluitvermogen op het typeplaatje, niet naar de meegeleverde stekker.
Niet zeker of uw stopcontact volstaat? Wij denken graag meeHeb ik krachtstroom of perilex nodig voor een inductiekookplaat?
Meestal een perilex-aansluiting, en of dat echte krachtstroom is, hangt van uw kookplaat af. Perilex is de vijfpolige stekker; krachtstroom is een 3-fase-aansluiting van 400 volt. Een normale vierzone-plaat kan vaak op een 2-fase fornuisgroep (ongeveer 7,4 kW) met perilex, en dat is nog geen krachtstroom. Grote of brede platen vragen wel drie fasen, dus echte krachtstroom (ongeveer 11 kW). De opgave van de fabrikant bepaalt wat u precies nodig heeft.
Benieuwd welke aansluiting bij uw plaat hoort? Stel uw vraagHoeveel ampere heeft een inductiekookplaat nodig?
Dat hangt af van het vermogen. Een gewone groep levert 16 ampere op 230 volt, oftewel ongeveer 3,68 kW; daar past een lichte plaat op. Een normale vierzone-plaat vraagt ongeveer 7,4 kW en dus twee fasen van 16 ampere (2 × 16 A). Grote platen vragen drie fasen van 16 ampere (3 × 16 A), ongeveer 11 kW. In woningen volstaat vrijwel altijd de 16A-uitvoering; 25A is voor uitzonderlijk zware keukens.
Meer weten over de juiste groep? Neem contact opWat kost het aansluiten van een inductiekookplaat?
Dat verschilt per situatie. Zit er al een geschikte kookgroep met perilex, dan is het een kleine klus. Moet er een groep bij, een perilex-wandcontactdoos komen of de aansluiting verzwaard worden, dan lopen de kosten op, en bij verzwaren komen de kosten van de netbeheerder erbij. Eén bedrag noemen zou soms kloppen en soms niet, dus rekenen wij het liever op maat voor u uit.
Wilt u een prijs op maat? Vraag vrijblijvend een offerte aanHoe weet ik of mijn meterkast klaar is voor een inductiekookplaat?
Dat is lastig zelf te zien, want het gaat om uw aansluiting (1- of 3-fase), de vrije ruimte in de kast en de conditie van de groepen. Een erkende elektricien stelt dat vast. Met onze gratis groepenkast-check ziet u vooraf, op afstand, of er een kookgroep bij moet of dat de aansluiting verzwaard moet worden, ruim voordat de nieuwe keuken er staat.
Benieuwd of uw kast klaar is? Doe de gratis groepenkast-check