Leestijd: ± 11 minuten · Laatst bijgewerkt: juli 2026

Een keukentekening is een plattegrond van uw keuken waarop precies staat ingetekend waar alle elektrapunten komen: de stopcontacten op het werkblad, de aansluitpunten voor oven, kookplaat, vaatwasser, koelkast en afzuigkap, de verlichting, en welke groepen daarvoor nodig zijn in de meterkast. Het is dus niet zomaar een plaatje van de kastjes, maar het werkdocument waarmee de keukenleverancier, u en de elektricien afspreken wat er waar wordt aangesloten.

Stelt u zich de dag van montage voor. De keuken staat op de oprit, de monteur begint, en dan blijkt dat een stopcontact precies achter een dichte kast valt, of dat er onder het aanrecht geen aansluitpunt zit voor de kokendwaterkraan die u eigenlijk wél wilde. Negen van de tien keer komt dat niet door slecht vakmanschap, maar doordat de elektra vooraf niet goed op tekening stond. Een keukentekening lost dat op: hij legt vast wat waar komt, op welke hoogte, en op welke groep in de meterkast.

Juist nu is dat belangrijker dan ooit. Steeds meer huishoudens gaan van het gas af, keukens zitten vol elektrische apparaten, en een moderne keuken vraagt daardoor al snel meerdere aparte groepen. Wie dat pas op de montagedag ontdekt, staat voor vervelende verrassingen. In dit artikel leest u wat er op een goede keukentekening hoort te staan, hoe u hem leest, en waarom de afstemming tussen keukenzaak en elektricien het halve werk is.

Wat is een keukentekening?

Een keukentekening is in de kern een plattegrond met maatvoering, maar voor Elektra Koning telt vooral de elektra-laag erbovenop. Op die laag staat elk punt waar stroom, licht of data nodig is: stopcontacten, aansluitpunten voor de vaste apparaten, lichtpunten, schakelaars, en de groepen die dat alles voeden. Elk symbool krijgt een positie en een hoogte, zodat er geen twijfel bestaat over waar het aansluitpunt in de muur komt.

Het woord "keukentekening" wordt in de praktijk voor twee dingen gebruikt die u niet moet verwarren. De eerste is de indelingstekening van de keukenzaak: waar de kastjes, het werkblad en de apparaten komen te staan. De tweede is de elektratekening: waar alle aansluitpunten komen. Die tweede is waar het bij het aansluiten om draait, en waar de meeste fouten ontstaan als hij ontbreekt of onvolledig is.

Denk aan de keukentekening als de plattegrond van een treinstation, en aan de elektra als het spoor eronder. Zonder dat spoor rijdt er niets. De kastjes kunnen prachtig staan, maar als het aansluitpunt van de oven op de verkeerde plek zit, werkt de keuken niet zoals bedoeld. Daarom is de keukentekening niet alleen een ontwerp, maar ook een afspraak: iedereen die aan de keuken werkt, weet daardoor wat er waar komt.

Wat staat er allemaal op een keukentekening?

Een complete keukentekening laat in één oogopslag zien welke elektrapunten waar komen. Dat is meer dan alleen "een paar stopcontacten". Een goede tekening bevat de vaste aansluitpunten voor de apparaten, de stopcontacten op en onder het werkblad, de verlichting, de schakelaars en, steeds vaker, aansluitingen voor data en domotica.

Om niets te vergeten helpt een vaste checklist. Dit is wat er op een volwaardige keukentekening voor de elektra hoort te staan:

• Aansluitpunten vaste apparaten: oven, kookplaat, afzuigkap, vaatwasser, koelkast en vriezer, magnetron of combi-oven, en indien aanwezig een boiler of kokendwaterkraan.
• Stopcontacten werkblad: contactdozen boven het aanrecht voor de losse apparaten (waterkoker, koffiezetter, mixer), plus reservepunten.
• Stopcontacten onder het werkblad: verscholen punten voor ingebouwde apparaten en de kokendwaterkraan.
• Verlichting: plafondpunten, onderbouwverlichting onder de bovenkasten, en eventueel sfeerverlichting.
• Schakelaars: voor de verlichting en waar nodig voor de afzuigkap.
• Data en domotica: een netwerkpunt, een slimme oven of een aansluiting voor huisautomatisering.
• Groepen: welke aansluitpunten op welke groep zitten, met de aparte kookgroep (en eventueel een perilex- of krachtstroompunt) apart aangegeven.
• Hoogtes en maten: de hoogte boven de vloer of boven het werkblad, en de afstand tot hoeken, de spoelbak en de kookplaat.

Om de tekening leesbaar te maken, gebruikt een installateur vaste symbolen: een rondje met streepjes voor een stopcontact, een cirkel voor een lichtpunt, een apart teken voor een perilex-punt, enzovoort. Die symbolen worden verklaard in een legenda, meestal met de aansluitwaarde erbij. Kunt u de legenda niet vinden op uw tekening? Dan is dat het eerste signaal dat de elektra-laag nog onvolledig is.

Keukentekening, bouwtekening of leidingschema: wat is het verschil?

Rond een nieuwe keuken vliegen de termen u om de oren: keukentekening, bouwtekening, installatietekening, leidingschema, aansluitschema. Ze lijken op elkaar, maar ze zijn niet hetzelfde, en dat verschil bepaalt of de elektra echt geregeld is.

Een bouwtekening is de brede tekening van een ruimte of woning, met muren, deuren en maatvoering. Daarop kan de elektra staan, maar de nadruk ligt op de bouwkundige indeling. Een keukentekening zoomt in op de keuken zelf: de kastjes, het werkblad en, in de elektra-versie, alle aansluitpunten. Een leidingschema of aansluitschema is de meest technische variant: het toont per apparaat het aansluitpunt, de hoogte en soms de kabelroute, precies zoals de elektricien het uitvoert.

Hier ontstaat de valkuil. Van de keukenzaak krijgt u vrijwel altijd een indelingstekening en soms een leidingschema, maar dat is nog geen volledig uitgewerkt elektraplan dat op uw meterkast is afgestemd. De puur bouwkundige maatvoering-tekening (alleen de kastjes en maten, zonder elektra) valt buiten het vakgebied van een elektricien. Wat Elektra Koning toevoegt, is juist de vertaalslag: van "hier komt de oven" naar "de oven krijgt een eigen groep, een aansluitpunt op deze hoogte, en past binnen de capaciteit van uw meterkast".

Hoogtes en posities van stopcontacten in de keuken

Waar en op welke hoogte een stopcontact komt, luistert in een keuken nauwer dan in de rest van het huis. Zit een contactdoos te laag, dan komt hij achter een lade of plint. Zit hij te dicht bij de spoelbak, dan is dat onveilig. Daarom horen hoogtes en afstanden op de keukentekening te staan, niet pas op de bouwplaats bedacht te worden.

In de praktijk hanteren installateurs een paar vaste vuistregels. Stopcontacten boven het werkblad komen doorgaans ongeveer 15 cm boven het blad, zodat u er comfortabel bij kunt zonder dat de stekker het werkvlak in de weg zit. Aansluitpunten voor de apparaten onder het blad zitten meestal rond de 30 cm boven de vloer, achter de betreffende kast. En rond een waterpunt, zoals de kraan of de spoelbak, wordt een veiligheidsafstand aangehouden.

Naast de hoogte telt de spreiding. Een enkele dubbele contactdoos in een moderne keuken is al snel te weinig: waterkoker, koffiezetter, staafmixer en telefoonlader willen allemaal stroom. Als vuistregel wordt vaak een minimum van zo'n zes stopcontacten in een gemiddelde keuken genoemd, maar het echte aantal hangt af van hoeveel losse apparaten u gebruikt. Liever één punt te veel dan een verlengsnoer over het aanrecht. Wilt u de losse contactdozen zelf plaatsen? Lees dan eerst hoe u een stopcontact aansluit, zodat u weet wat daar veilig bij komt kijken.

Welke aansluitingen heeft elk keukenapparaat nodig?

Niet elk apparaat vraagt hetzelfde. Een koelkast heeft genoeg aan een gewoon stopcontact, terwijl een kookplaat vaak een zware, eigen aansluiting nodig heeft. Op de keukentekening wordt daarom per apparaat vastgelegd wat het krijgt: een gewone contactdoos, een vaste aansluiting, of een perilex- of krachtstroompunt. Klap hieronder open wat op uw keuken van toepassing is.

Hoeveel groepen heeft uw keuken nodig?

Dit is de vraag die op de keukentekening samenkomt. Elke groep in de groepenkast is een aparte, beveiligde stroomkring met een eigen installatieautomaat. Hoe meer zware apparaten, hoe meer groepen. Een moderne keuken vraagt daardoor bijna nooit genoeg aan de ene "keukengroep" die vroeger volstond.

De vuistregel is simpel: een apparaat dat veel stroom trekt, hoort op een eigen groep. In de praktijk komt dat neer op een aparte groep voor de kookplaat, een voor de oven en een voor de vaatwasser, met de lichtere punten (koelkast, verlichting, werkbladcontacten) verdeeld over een of twee gewone keukengroepen. Een gemiddelde nieuwe keuken heeft daardoor al gauw drie extra groepen nodig bovenop wat er al was.

Naast de gewone automaat hoort op de keukengroepen een aardlekschakelaar van 30 mA, die u beschermt tegen een gevaarlijke lekstroom, precies daar waar water en stroom dicht bij elkaar komen. Al die groepen moeten wel ergens vandaan komen. Zit uw meterkast al vol, dan kan die worden uitgebreid. Zit u nog op een 1-fase-aansluiting terwijl de kookplaat 3-fase (400 V) vraagt, dan is soms een verzwaring door de netbeheerder nodig. Juist die afweging hoort vroeg gemaakt te worden, want een verzwaring kost tijd. Daarom staat op een goede keukentekening niet alleen wát er komt, maar ook of uw meterkast dat aankan.

Wie maakt de keukentekening: keukenleverancier of elektricien?

Hier zit het grootste misverstand rond een nieuwe keuken. Veel mensen gaan ervan uit dat de keukenzaak "de elektra wel regelt". In werkelijkheid maakt de keukenleverancier de indelingstekening en soms een leidingschema, maar de aanleg van de elektra en de afstemming op uw meterkast horen bij een erkende elektricien. De aansluitkosten zitten vrijwel nooit in de keukenprijs.

Zo ontstaat een grijs gebied. De keukenzaak tekent waar de apparaten komen, maar controleert niet of uw groepenkast genoeg groepen heeft, of er een perilex ligt, of dat de aansluiting verzwaard moet worden. De elektricien weet dat wél, maar krijgt de tekening vaak pas laat te zien. Wie tussen die twee in valt, is de bewoner, en die staat op de montagedag voor verrassingen.

De oplossing is eenvoudig: laat de keukentekening vroeg door een elektricien nakijken, nog voordat de keuken definitief besteld wordt. Dan wordt de indelingstekening van de keukenzaak vertaald naar een werkbaar elektraplan, en weet u vooraf of uw meterkast klaar is. Dat is precies het coördinatiewerk waar een keukentekening voor bedoeld is: één tekening waar iedereen zich aan houdt.

Van keukentekening naar werkende keuken: het proces

Een keukentekening is geen eindpunt maar een startpunt. Van tekening tot werkende keuken doorloopt u een aantal stappen, en het loont om die op volgorde te zetten. Zo voorkomt u dat de elektra pas op de valreep aandacht krijgt.

In grote lijnen ziet het proces er zo uit:

1. Ontwerp: de keukenzaak maakt de indelingstekening met de apparaten en het werkblad.
2. Elektra-check: een elektricien kijkt de tekening na, bepaalt de aansluitpunten, hoogtes en groepen, en controleert of uw meterkast dat aankan.
3. Meterkast klaarmaken: zo nodig een groep erbij, een perilex plaatsen, of de aansluiting laten verzwaren door de netbeheerder (dit heeft de langste doorlooptijd).
4. Leidingwerk: de bedrading en aansluitpunten worden aangelegd terwijl de muren nog open of bereikbaar zijn, vóórdat de keuken wordt geplaatst.
5. Plaatsing en aansluiten: de keuken wordt gemonteerd, en de apparaten worden op de voorbereide punten aangesloten.

De volgorde is geen detail. Het leidingwerk moet klaar zijn voordat de kastjes ervoor komen, en een eventuele verzwaring moet ruim op tijd zijn aangevraagd. Wie de elektricien pas belt als de keuken al op de oprit staat, loopt tegen precies de vertraging aan die een goede keukentekening had kunnen voorkomen.

Veelgemaakte fouten op een keukentekening

De meeste problemen ontstaan niet tijdens het aansluiten zelf, maar op de tekentafel: een punt dat vergeten is, of een aansluiting die net op de verkeerde plek staat. Hieronder de fouten die we het vaakst tegenkomen.

Wat kost de elektra van een nieuwe keuken?

De keukentekening zelf zit meestal bij het ontwerp inbegrepen; de kosten zitten in de uitvoering van de elektra. En die verschilt sterk per situatie. Ligt er al een geschikte kookgroep en genoeg stopcontacten, dan is het beperkt. Moeten er groepen bij, punten verlegd of de aansluiting verzwaard worden, dan loopt het op.

Wat de prijs bepaalt, kunnen we wél op een rij zetten:

• Aantal extra groepen: elke aparte groep (kookplaat, oven, vaatwasser) vraagt eigen bedrading en beveiliging.
• Staat van de meterkast: in een oude of volle kast is een uitbreiding of vervanging nodig.
• 1-fase of 3-fase: is verzwaren nodig, dan komen de kosten en de doorlooptijd van de netbeheerder erbij.
• Afstand en bereikbaarheid: hoe verder de keuken van de meterkast en hoe minder bereikbaar de muren, hoe meer werk.
• Bijzondere punten: een kookeiland met een vloeraansluiting of een kokendwaterkraan vraagt extra voorbereiding.

Wilt u een prijs die bij úw keuken past? Bekijk onze tarieven of vraag vrijblijvend een offerte aan, dan rekenen we het op basis van uw keukentekening precies uit.

Zelf regelen of een elektricien inschakelen?

De keukentekening zelf mag u natuurlijk zelf tekenen of van de keukenzaak overnemen, en het is verstandig om zelf goed na te denken over waar u uw apparaten wilt. Maar de vertaalslag naar groepen, hoogtes en een meterkast die het aankan, en zeker de uitvoering, is werk voor een erkende elektricien.

De reden is dezelfde als bij elke zware aansluiting. Een fout op een kookgroep, een verkeerd aangesloten aarde of een te licht bemeten groep is niet zomaar "een zekering die eruit springt", maar kan oververhitting, brand of een elektrische schok geven. Precies in een keuken, waar water en stroom dicht bij elkaar komen, mag daar geen twijfel over bestaan.

Een elektricien kijkt uw keukentekening na, bepaalt de juiste groepen en aansluitpunten, maakt de meterkast klaar en levert het geheel veilig en volgens de norm op. Zo weet u zeker dat de keuken op de dag van montage meteen werkt, en niet dat de apparaten werkloos in de doos blijven omdat de elektra nog niet klaar is.

Veelgestelde vragen