Een keuring van een elektrische installatie is een onafhankelijke controle waarbij een deskundige met een visuele inspectie én metingen vaststelt of de installatie veilig is. Het is als het ware de APK voor uw elektra: iemand kijkt of de meterkast, de bedrading, de aarding en de beveiligingen nog kloppen, en legt de uitkomst vast in een rapport.
Een installatie die het gewoon doet, is namelijk niet automatisch een veilige installatie. Een lamp brandt ook nog als de aarding stiekem is onderbroken of als een groep te zwaar belast wordt. Juist die dingen die u niet ziet, brengt een keuring aan het licht. Daarom laten steeds meer mensen hun elektra keuren: bij de bouw of verbouwing van een woning, bij de aankoop van een ouder huis, of omdat een verzekeraar het van een bedrijf verlangt. In dit artikel leest u wat een keuring precies is, welke soorten er zijn, of het verplicht is, wat er tijdens de keuring gebeurt en wanneer u er een nodig heeft.
Een keuring van de elektrische installatie is een controle op veiligheid, uitgevoerd door een deskundige, die bestaat uit een visuele inspectie en een reeks metingen, en die eindigt met een rapport. Vaktechnisch heet dat een inspectie; in de volksmond spreekt vrijwel iedereen van een keuring. Wij houden in dit artikel het woord keuring aan, maar bedoelen daar dus die inspectie mee.
De kern is dat iemand die er verstand van heeft onafhankelijk vaststelt of de installatie voldoet aan de veiligheidseisen. Dat gaat verder dan een blik in de groepenkast. De inspecteur kijkt of alles deugdelijk is aangelegd, en meet vervolgens de dingen die met het blote oog niet te zien zijn: is de aarding echt doorverbonden, is de isolatie van de bedrading nog goed, en schakelt de aardlekbeveiliging op tijd uit? Pas als dat is nagemeten, weet u of de installatie echt veilig is.
Waarom is dat de moeite waard? Omdat een installatie langzaam en onzichtbaar achteruit kan gaan. Bedrading veroudert, klemmen raken los, vocht kruipt binnen, en na een paar verbouwingen zit er soms van alles bij geknutseld. Van buiten ziet u daar niets van, en de installatie blijft gewoon werken, tot het een keer misgaat. Een keuring maakt die verborgen risico's zichtbaar voordat ze tot een storing, een schok of brand leiden.
Er is niet één keuring, maar een handvol soorten, en welke bij u past hangt af van uw situatie: gaat het om een nieuwe of om een bestaande installatie, om een woning of om een bedrijf, en vraagt een verzekeraar erom? De vier die u het vaakst tegenkomt, staan hieronder op een rij.
De eerste is de opleveringskeuring. Die hoort bij een nieuwe of ingrijpend gewijzigde installatie en toetst of de aanleg voldoet aan de norm voor het aanleggen van laagspanningsinstallaties, de NEN 1010. Kort gezegd: is het goed en veilig aangelegd voordat het in gebruik gaat? De tweede is de periodieke keuring van een installatie die al in gebruik is. Die valt onder de norm voor veilig gebruik en beheer, de NEN 3140, en herhaalt zich met een zekere regelmaat. De derde groep zijn de Scope-inspecties, waaronder Scope 8 en Scope 10, die vooral bij bedrijven spelen en die verzekeraars vaak vragen; die behandelen we bij de Scope-keuring. De vierde is de woning- of aankoopkeuring: een particuliere controle van de elektra, bijvoorbeeld bij de koop van een ouder huis.
Weet u niet welke keuring bij uw situatie past? De wegwijzer hieronder helpt u in één klik op weg.
Wegwijzer
Kies uw situatie. U ziet meteen welke keuring erbij hoort en een vervolgstap.
Uw keuze
Een nieuw aangelegde of ingrijpend gewijzigde installatie hoort vóór ingebruikname gekeurd te worden op de aanleg, volgens de norm NEN 1010. Zo weet u zeker dat de meterkast, de groepen en de aarding goed en veilig zijn aangelegd voordat u de installatie in gebruik neemt.
Nieuwe installatie laten keuren? Neem contact opUw keuze
Wilt u zeker weten dat de elektra van uw woning veilig is, bijvoorbeeld bij de aankoop van een ouder huis, dan laat u de installatie controleren. U krijgt inzicht in de staat van de meterkast, de aarding en de beveiligingen, en in wat er eventueel aangepast moet worden.
Uw woning laten controleren? Neem contact opUw keuze
Vraagt uw verzekeraar om een inspectie van uw bedrijfspand, dan gaat het meestal om een Scope-inspectie. Scope 8 kijkt naar de veiligheid van de installatie, Scope 10 naar het brandrisico van het elektrisch materieel. Vaak worden beide gevraagd. Wij bereiden dit met u voor.
Scope-inspectie nodig? Neem contact opUw keuze
Als werkgever moet u zorgen voor veilige installaties en arbeidsmiddelen. De periodieke keuring volgens NEN 3140 controleert wat er in gebruik is, met een interval dat afhangt van het risico en de omgeving. Het rapport laat zien dat u aan uw zorgplicht voldoet.
Periodieke keuring regelen? Neem contact opUw keuze verandert niets aan uw installatie. De wegwijzer wijst u alleen naar de juiste keuring.
Voor een particuliere woning is een keuring van de elektrische installatie in Nederland niet wettelijk verplicht. U hoeft uw elektra dus niet met een bepaalde regelmaat te laten keuren zoals u dat met de APK van uw auto moet. Dat wil niet zeggen dat het niet verstandig is, alleen dat de wet u er niet toe dwingt.
Voor bedrijven ligt dat anders. Een werkgever moet zorgen voor veilige installaties en veilige arbeidsmiddelen; dat staat in de Arbowet. Een periodieke keuring is de manier waarop een bedrijf laat zien dat het daaraan voldoet, en in de praktijk is het daarmee voor ondernemers eigenlijk niet vrijblijvend. Daar komt bij dat veel verzekeraars een geldige keuring als voorwaarde stellen voor een brand- of opstalverzekering. Vooral voor bedrijfspanden, winkels, kantoren en agrarische bedrijven wordt regelmatig een Scope 10-inspectie geëist. Voldoet u daar niet aan, dan kan een verzekeraar bij schade lastig gaan doen over de uitkering.
En bij de verkoop van een woning? Ook dan is een keuring in Nederland niet verplicht. Wel vragen kopers er steeds vaker om, zeker bij oudere huizen, en een recent keuringsrapport kan uw woning aantrekkelijker maken en discussie achteraf voorkomen.
Een keuring bestaat uit twee delen die elkaar aanvullen: eerst een visuele inspectie, daarna een reeks metingen en beproevingen. Het oog van de inspecteur ziet de zichtbare gebreken, de meetapparatuur legt bloot wat verborgen zit. Samen geven ze een compleet beeld van de veiligheid.
Bij de visuele inspectie kijkt de deskundige naar de staat van de meterkast en de groepenkast, of de juiste beveiligingen aanwezig zijn, of er geen beschadigde of oververhitte onderdelen zijn, en of er niets ondeugdelijk is bijgeprutst. Daarna volgen de metingen. De belangrijkste zijn de aarding (is die aanwezig en overal netjes doorverbonden), de isolatiewaarde van de bedrading (de isolatieweerstand in megaohm, waarbij een hoge waarde goed is), en de werking van de aardlekschakelaar: schakelt die snel genoeg uit bij een lekstroom? De aardlekbeveiliging die mensen tegen elektrocutie beschermt, hoort al bij ongeveer 30 milliampère in te grijpen. Ook wordt gekeken of groepen niet overbelast raken en of alles goed en met de juiste polariteit is aangesloten.
Juist die metingen maken het verschil met "even kijken of alles het doet". Een onderbroken aarding of een te lage isolatiewaarde merkt u in het dagelijks gebruik niet, maar het is precies wat bij een defect het verschil kan maken tussen een uitschakelende beveiliging en een gevaarlijke situatie. De keuring meet dat na, zodat u het zwart op wit heeft.
Het resultaat van een keuring is altijd een rapport. Daarin staan de meetwaarden, de bevindingen van de visuele inspectie en een oordeel: de installatie is goedgekeurd, of er is een lijst met gebreken die aandacht nodig hebben. Dat rapport is het bewijs dat de keuring is uitgevoerd en wat er is aangetroffen.
Zijn er gebreken gevonden, dan zijn die meestal ingedeeld naar ernst. Een klein aandachtspunt is iets anders dan een gevaarlijk gebrek dat direct verholpen moet worden. De inspecteur licht toe wat er aan de hand is en wat er moet gebeuren; na het herstel kan een herkeuring bevestigen dat het in orde is. Zo weet u niet alleen dát er iets mis was, maar ook wat en hoe erg.
Het rapport heeft ook waarde ná de keuring. Voor uw verzekeraar is het het bewijs dat de installatie op dat moment veilig was, wat bij schade door brand of kortsluiting van belang kan zijn. En bij de verkoop van uw woning geeft een recent rapport een koper vertrouwen. Bewaar het dus goed; het is meer dan een papiertje.
Er zijn een paar momenten waarop een keuring echt op zijn plaats is, ook al bent u er wettelijk niet toe verplicht. Ze hebben met elkaar gemeen dat er iets verandert, of dat er lange tijd niets is gecontroleerd.
Het duidelijkst is een nieuwe of verbouwde installatie: nieuw aangelegde elektra hoort vóór ingebruikname te worden gekeurd, zodat u zeker weet dat de aanleg klopt. Een tweede moment is de aankoop van een woning, zeker bij een huis van 25 tot 30 jaar of ouder. In zulke installaties ontbreekt soms nog een aardlekschakelaar op alle groepen, of zit er verouderde bedrading. Een keuring vóór of vlak na de koop voorkomt vervelende verrassingen. Voor bedrijven geldt de periodieke keuring: hoe vaak, hangt af van het risico en de omgeving, maar in de praktijk komt het neer op eens in de paar jaar. En tot slot na een storing of na tekenen van problemen, zoals een groep die er telkens uitklapt, een warme of verkleurde meterkast of een schokje bij het aanraken van een apparaat.
Twijfelt u of uw kast nog in orde is, maar wilt u niet meteen een volledige keuring? Dan kunt u eerst een gratis groepenkast-check laten doen als laagdrempelige eerste stap.
Wat een keuring kost, valt niet in één bedrag te vangen, omdat het sterk afhangt van wat er gekeurd moet worden. Een kleine woninginstallatie met een handvol groepen is iets heel anders dan een bedrijfspand met tientallen groepen en veel apparatuur. Daarom werkt vrijwel elke elektricien met een offerte op maat in plaats van een vaste prijs.
De belangrijkste factoren die de prijs bepalen zijn de omvang van de installatie (het aantal groepen en aansluitpunten), het type pand (woning of bedrijf), het aantal te keuren arbeidsmiddelen bij een bedrijfskeuring, en hoe goed alles bereikbaar is. Ook het soort keuring speelt mee: een uitgebreide Scope-inspectie met bijvoorbeeld een warmtemeting is bewerkelijker dan een basiscontrole van een woning. Wilt u weten wat een keuring in uw situatie kost, vraag dan een vrijblijvende offerte aan; dan weet u het zeker in plaats van te rekenen met een richtprijs die net niet op uw situatie past.
Keuring is een verzamelnaam. Welke variant voor u van belang is, hangt af van uw situatie. Klap hieronder open wat op u van toepassing is.
Rond keuringen leven een paar hardnekkige misverstanden. Ze klinken logisch, maar kloppen niet, en kunnen u op het verkeerde been zetten.
Een keuring is geen klus die u er zelf even bij doet. Een deel van de controle bestaat uit metingen met professionele apparatuur, zoals een installatietester, en uit het beoordelen van de uitkomsten aan de hand van de norm. Dat vraagt kennis, het juiste gereedschap en, bij een officiële keuring, de bevoegdheid om het te doen. Een keuring hoort dan ook door een deskundig, bevoegd persoon te worden uitgevoerd, niet door een handige klusser.
Dat is ook precies de waarde ervan: een keuring is een onafhankelijk oordeel. Iemand die er verstand van heeft, meet na wat u zelf niet kunt zien en legt het vast in een rapport waar u, een koper of een verzekeraar op kan bouwen. Voor een Scope-inspectie is bovendien een gecertificeerd inspectiebedrijf nodig; dat is niet iets wat u zelf kunt afvinken.
Twijfelt u of uw installatie nog veilig is, of heeft u een rapport nodig voor uw verzekering of de verkoop van uw huis? Laat het dan door een erkende elektricien controleren. U kunt bij ons een installatiecheck laten uitvoeren, zodat u zwart op wit weet hoe uw elektra ervoor staat.
Veelgestelde vragen
Voor een particuliere woning in Nederland is een keuring niet wettelijk verplicht. Voor bedrijven ligt dat anders: via de Arbowet moet een werkgever zorgen voor veilige installaties en arbeidsmiddelen, en verzekeraars stellen een keuring vaak als voorwaarde. In de praktijk is een periodieke keuring voor ondernemers daardoor eigenlijk niet vrijblijvend, terwijl het voor particulieren een sterk aanbevolen, maar vrije keuze is.
Niet zeker of het voor u verplicht is? Wij denken graag meeDat hangt af van wat er gekeurd moet worden. De omvang van de installatie (het aantal groepen), het type pand, het aantal te keuren apparaten bij een bedrijf en de bereikbaarheid bepalen samen de prijs. Daarom werkt een elektricien met een offerte op maat in plaats van een vast tarief. Wilt u weten wat een keuring in uw situatie kost, vraag dan een vrijblijvende offerte aan.
Benieuwd naar de kosten voor uw situatie? Vraag een offerte aanVoor een woning is er geen wettelijke termijn. Verstandige momenten zijn de aanleg of verbouwing, de aankoop van een ouder huis en na ongeveer 25 tot 30 jaar. Voor bedrijven is de keuring periodiek, met een interval dat afhangt van het risico en de omgeving; in de praktijk komt dat neer op eens in de paar jaar. Bij twijfel of bij klachten zoals een groep die er telkens uitklapt, is eerder keuren verstandig.
Twijfelt u over de conditie van uw kast? Doe de gratis groepenkast-checkNEN 1010 is de norm voor het aanleggen van een elektrische installatie en hoort dus bij de opleveringskeuring van iets nieuws of gewijzigds. NEN 3140 is de norm voor het veilig gebruiken en beheren van een installatie die al in bedrijf is, en hoort bij de periodieke keuring. Kort gezegd: NEN 1010 gaat over de aanleg, NEN 3140 over het gebruik. Het zijn dus twee verschillende normen voor twee verschillende momenten.
Meer weten over welke norm bij u speelt? Stel uw vraagNee, in Nederland is een elektrakeuring bij de verkoop van een woning niet verplicht. Dat verschilt van België, waar een keuring bij verkoop wel vereist is. Wel vragen kopers er in Nederland steeds vaker om, zeker bij oudere huizen, en een recent keuringsrapport kan uw woning aantrekkelijker maken en discussie achteraf voorkomen.
Wilt u uw woning verkoopklaar maken? Neem contact op