Een krachtgroep is een zware, aparte stroomkring in de meterkast, speciaal aangelegd voor een apparaat dat meer vermogen vraagt dan een gewone groep van 16 ampère aankan. Het is dus geen apparaat en geen stekker, maar een eigen beveiligde lijn in de groepenkast die in één keer flink wat stroom kan leveren.
Waar mensen bij "krachtgroep" meestal aan denken, is de zware groep voor krachtstroom, oftewel een 3-fase-aansluiting van 400 volt. Toch valt het woord in de praktijk net zo vaak voor de klassieke fornuisgroep met een perilexaansluiting, en dat is lang niet altijd echte krachtstroom. Die verwarring is precies waar het bij dit begrip misgaat. Nu Nederland massaal van het gas af gaat, een laadpaal voor de deur zet en de warmtepomp aansluit, komt de vraag "heb ik hiervoor een krachtgroep nodig, en moet dat dan 1-fase of 3-fase?" steeds vaker langs. In dit artikel leest u wanneer u er een nodig heeft, hoe zo'n groep is opgebouwd, en wat het kost.
Een krachtgroep is een groep in de meterkast die zwaarder is uitgevoerd dan gewoonlijk, zodat een apparaat met een hoog vermogen zijn eigen, ruim bemeten stroomlijn krijgt. Een normale groep is beveiligd op 16 ampère en levert ongeveer 3,7 kilowatt. Vraagt een apparaat meer, dan schiet die gewone groep tekort en heeft u een krachtgroep nodig.
Belangrijk om te snappen: het gaat om de groep, niet om één los onderdeel. In webshops wordt vaak "een krachtgroep" verkocht, en dan bedoelt men meestal de 3-fase-aardlekautomaat die u in de kast klikt. Dat is het hart van de groep, maar de krachtgroep zelf is het geheel: de beveiliging, de kabel, en het punt waar het apparaat wordt aangesloten, samen als één beveiligde kring. Wilt u eerst weten hoe een gewone stroomkring werkt en hoeveel groepen een woning nodig heeft, lees dan het artikel over groepen. Dit artikel gaat een stap dieper, over de zware variant.
Waarom bestaat die zware variant eigenlijk? Omdat u niet oneindig veel vermogen door één dunne draad kunt sturen. Hoe meer stroom, hoe dikker de kabel en hoe zwaarder de beveiliging moeten zijn, anders raakt de leiding oververhit. Een krachtgroep is in feite een gewone groep die op alle punten is opgeschaald om die grotere stroom veilig te dragen. Vaak, maar niet altijd, gebeurt dat door meer fasen te gebruiken.
Nee, een krachtgroep en krachtstroom zijn niet automatisch hetzelfde. Krachtstroom is een echte 3-fase-aansluiting van 400 volt, met drie fasen die samen veel vermogen leveren. Een krachtgroep is de zware groep in de kast, en die kan 1-fase, 2-fase of 3-fase zijn uitgevoerd. Alleen bij die laatste, de 3-fase-variant, is er sprake van echte krachtstroom.
Hier zit ook meteen de grootste denkfout rond dit begrip, en die draait om de perilexstekker. Perilex is de naam van een Nederlandse vijfpolige stekker en wandcontactdoos: drie fasen, een nul en een aarde. Perilex is dus een stekkertype, geen soort stroom. Zo'n stekker suggereert al snel krachtstroom, maar zit in de praktijk heel vaak op een gewone 2-fase fornuisgroep van ongeveer 7,4 kilowatt. En dat is nog geen echte krachtstroom, want daarvoor zijn drie fasen nodig.
Waar komt die "2-fase" vandaan? Van twee van de drie fasen uit een 3-fase-woningaansluiting. Tussen twee fasen staat inderdaad 400 volt, en juist daardoor denken mensen dat het al krachtstroom is. Maar het is in feite een combinatie van twee gewone groepen, geen volwaardige 3-fase-kring. Onthoud daarom dit onderscheid: perilex zegt iets over de stekker, krachtstroom over de aansluiting, en een krachtgroep over de groep in de kast. Die drie hoeven niet samen te vallen. Iemand kan een krachtgroep hebben met een perilexstekker zonder ook maar één ampère echte krachtstroom te gebruiken.
U heeft een krachtgroep nodig zodra een apparaat structureel meer vraagt dan de ongeveer 3,7 kilowatt die een gewone 16A-groep levert. Dan past het vermogen simpelweg niet meer door één gewone groep, en is een zwaardere, aparte groep nodig. De klassieke voorbeelden zijn het elektrisch koken, het laden van een auto en het elektrisch verwarmen van uw huis.
In de praktijk komen we een krachtgroep vooral tegen bij deze apparaten:
Welke apparaten precies een eigen groep horen te krijgen, is een verhaal op zich. Hier draait het om de vraag die daarna komt: is die aparte groep een gewone zware groep, of moet het echt krachtstroom worden? Dat hangt af van het vermogen, en daar helpt de wegwijzer hieronder bij.
Wegwijzer
Kies wat het zwaarste apparaat ongeveer vraagt. U ziet meteen welke groep daarbij hoort en een vervolgstap.
Uw situatie
Tot ongeveer 3,7 kilowatt volstaat een gewone groep van 16 ampère op één fase. Een lichte kookplaat, een boiler of een kleiner verwarmingstoestel kan daarop, soms zelfs nog via een stopcontact. Dit werkt op vrijwel elke woning, ook een oudere met alleen een 1-fase-aansluiting. Een echte krachtgroep is hier nog niet nodig.
Doe de gratis groepenkast-checkUw situatie
De meeste kookplaten met vier zones vragen ongeveer 7,4 kilowatt en gaan op een 2-fase fornuisgroep met een perilex-wandcontactdoos. Let op: dit is nog geen echte krachtstroom, maar u gebruikt wel twee van de drie fasen. Uw woning moet dus een 3-fase-aansluiting hebben. Heeft u alleen 1-fase, dan is eerst verzwaren nodig.
Nieuwe kookgroep nodig? Neem contact opUw situatie
Zware verbruikers zoals een laadpaal, een all-electric warmtepomp of een grote kookplaat vragen ongeveer 11 kilowatt en horen op een echte 3-fase krachtgroep van 400 volt, met een 4-polige beveiliging. Zit u nog op 1-fase, dan verzwaart de netbeheerder eerst uw aansluiting naar 3-fase voordat de groep kan worden aangelegd.
Vraag advies over uw krachtgroepUw situatie
Een krachtige laadpaal, een zeer grote of professionele keuken en zware machines in een werkplaats kunnen meer vragen dan de standaard 16 ampère. Dan komt een 3-fase krachtgroep van 25 ampère in beeld, goed voor ongeveer 17 kilowatt. De elektricien kiest de juiste zekering en kabeldikte op basis van uw apparaat en de afstand tot de meterkast.
Bespreek uw situatie met onze elektricienUw keuze verandert niets aan uw installatie. De wegwijzer wijst u alleen naar de meest passende groep; het typeplaatje van uw apparaat is altijd leidend.
Hoeveel vermogen een krachtgroep levert, hangt af van het aantal fasen en de zekeringwaarde. De rekenregel is simpel: één fase levert 230 volt, en bij een beveiliging van 16 ampère komt dat neer op 230 × 16 ≈ 3.680 watt, oftewel ongeveer 3,7 kilowatt per fase. Wilt u meer vermogen, dan zet u meer fasen bij. Zo ontstaat deze trap:
| Aansluiting | Stroom | Vermogen (ongeveer) | Wat het is |
|---|---|---|---|
| 1-fase | 16 A | ± 3,7 kW | één fase van 230 V, een zware gewone groep |
| 2-fase | 2 × 16 A | ± 7,4 kW | twee fasen, de klassieke fornuisgroep met perilex |
| 3-fase | 3 × 16 A | ± 11 kW | drie fasen, echte krachtstroom (400 V) |
| 3-fase 25 A | 3 × 25 A | ± 17 kW | zwaardere krachtstroom, grote keuken of werkplaats |
Deze getallen zijn gangbare ontwerpwaarden, geen natuurwet. Het typeplaatje van uw apparaat en de door de installateur gekozen zekering zijn altijd leidend voor welke groep u precies nodig heeft.
Let op één veelgemaakte vergissing bij "2-fase": dat is geen eigen soort net. U gebruikt dan twee van de drie fasen, en daarvoor moet uw woning dus al een 3-fase-aansluiting hebben. Heeft u alleen 1-fase, dan is verzwaren nodig voordat een 2-fase fornuisgroep überhaupt kan.
Het helpt om ook naar uw hoofdaansluiting te kijken, want die bepaalt de bovengrens. Een gewone woning heeft vaak een 1-fase-aansluiting van 1 × 25, 1 × 35 of 1 × 40 ampère; een woning met krachtstroom heeft 3 × 25 of 3 × 35 ampère. Bij een 3-fase-aansluiting geldt het ampèregetal per fase, dus 3 × 25 A betekent 25 ampère op elk van de drie fasen, niet 75 ampère op één punt. Het totale vermogen dat u tegelijk kunt afnemen, is ongeveer het ampèregetal maal 230 volt, per fase opgeteld.
Een krachtgroep bestaat uit dezelfde bouwstenen als een gewone groep, maar dan zwaarder en met meer fasen: een beveiliging die alle fasen tegelijk schakelt, een aardlekbeveiliging, een voldoende dikke voedingskabel, en aan het eind een krachtstroom- of perilex-wandcontactdoos of een vaste aansluiting. Alles samen vormt de kring van de kast tot het apparaat.
De beveiliging is het eerste onderdeel. Waar een gewone groep een 1-polige installatieautomaat heeft die één fase schakelt, gebruikt een krachtgroep een meerpolige automaat: 2-polig voor een 2-fase groep, 4-polig voor een 3-fase groep, zodat alle fasen én de nul samen worden in- en uitgeschakeld. Die automaat beschermt de groep tegen overbelasting en kortsluiting. Daarnaast hoort er een aardlekschakelaar in de kring, of een aardlekautomaat die beide functies combineert. Onthoud het verschil: de automaat beschermt de leiding, de aardlekschakelaar beschermt u tegen een gevaarlijke lekstroom. Dat zijn twee verschillende taken.
Deze componenten klikken in de kast op een gedeelde rail. Bij een 3-fase-groep worden de fasen vaak verdeeld met een 3-fase kamrail, een aansluitkam die de fasen netjes langs de automaten voert in plaats van met losse doorverbindingen. Zo blijft de kast overzichtelijk, ook als er meer krachtgroepen bij komen.
Dan de bedrading. Bij een 3-fase-groep lopen er drie fasedraden (in de kleuren bruin, zwart en grijs), een blauwe nuldraad en een geel-groene aardedraad. Een vaste veiligheidsregel: fase en nul komen nooit samen in één klem, en gelijke kleuren horen bij elkaar. De kabel moet dik genoeg zijn voor de stroom, want een te dunne draad wordt warm.
Zo'n zware verbruiker hoort bovendien op een eigen groep, beveiligd met een aardlekbeveiliging van 30 milliampère. De precieze kabeldoorsnede en de exacte eisen volgens de norm NEN 1010 bepaalt de elektricien op basis van de stroom en de lengte van de leiding; dat is maatwerk, geen vaste vuistregel.
De meest voorkomende krachtgroep in een gewone woning is de kookgroep, de aparte groep voor het fornuis of de kookplaat. Sinds veel huishoudens van het gas af gaan en elektrisch gaan koken, is dit vaak de eerste keer dat mensen met een zware groep en een perilexstekker in aanraking komen.
Op zo'n kookgroep zit meestal een perilex-wandcontactdoos. Of dat nu een 2-fase groep (ongeveer 7,4 kW) of een echte 3-fase krachtgroep (ongeveer 11 kW) is, hangt af van het aansluitvermogen van de plaat. De meeste vierzone-platen kunnen op een 2-fase fornuisgroep, en dat is dus nog geen krachtstroom. Grote of brede platen vragen drie fasen, en dan is het wel echte krachtstroom.
Wilt u de volledige aansluittabel per fase en per stekker, en de vraag of uw plaat op een gewoon stopcontact mag, dan staat dat helemaal uitgewerkt bij inductiekookplaat en bij de keramische kookplaat. De gouden regel voor de kookgroep is telkens dezelfde: kijk niet naar de meegeleverde stekker, maar naar het aansluitvermogen op het typeplaatje. Dat getal bepaalt welke groep u nodig heeft.
"Krachtgroep" is een verzamelnaam, en welke variant bij u past, hangt af van het apparaat en van wat uw meterkast aankan. Klap hieronder open wat voor u van belang is.
Strikt genomen is dit een gewone groep, maar hij wordt vaak als "krachtgroepje" aangeduid als hij apart is aangelegd voor één zwaar apparaat. Eén fase van 230 volt, beveiligd op 16 ampère, goed voor ongeveer 3,7 kilowatt. Geschikt voor een lichte kookplaat, een boiler of een kleiner verwarmingstoestel, op vrijwel elke woning, ook een oude met alleen een 1-fase-aansluiting.
De meest gekozen variant voor een normale inductie- of keramische kookplaat met vier zones. Twee fasen van elk 16 ampère leveren samen ongeveer 7,4 kilowatt, via een perilex-wandcontactdoos. Let op: dit is nog geen echte krachtstroom. U gebruikt twee van de drie fasen, dus uw woning moet wel een 3-fase-aansluiting hebben. Heeft u alleen 1-fase, dan is verzwaren nodig.
De echte krachtstroomvariant: drie fasen van elk 16 ampère, samen ongeveer 11 kilowatt op 400 volt. Nodig voor een laadpaal, een all-electric warmtepomp, een grote of brede kookplaat of een fornuis met veel zones tegelijk. Deze groep heeft een 4-polige beveiliging en een krachtstroom- of perilex-aansluiting met alle drie de fasen bedraad.
De meeste krachtgroepen in een woning zijn 16 ampère. Voor zwaardere toepassingen, zoals een grote keuken, een krachtige laadpaal of een werkplaats, bestaat de 25A-uitvoering, goed voor ongeveer 17 kilowatt bij drie fasen. Bij een perilexaansluiting herkent u het verschil aan de aardpen: bij de 16A-versie is die plat, bij de 25A-versie staat hij rechtop. De twee zijn niet uitwisselbaar, dus stekker en wandcontactdoos moeten bij elkaar passen.
Een laadpaal krijgt vrijwel altijd een eigen krachtgroep, meestal 3-fase voor 11 kilowatt. Belangrijk bij laden is dat de laadpaal het vermogen kan terugregelen als de rest van het huis veel stroom vraagt, zodat de hoofdaansluiting niet overbelast raakt (dynamisch load balancing). De precieze zekering en kabeldikte hangen af van het laadvermogen en de afstand tot de meterkast.
Wilt u een 3-fase krachtgroep en heeft u nu alleen een 1-fase-aansluiting, dan moet eerst uw hoofdaansluiting worden verzwaard naar 3-fase. Dat is niet iets wat in uw meterkast wordt geregeld: het gaat om de aansluiting van uw woning op het net, en die verzwaring vraagt u aan bij uw netbeheerder. Pas als er drie fasen binnenkomen, kan een echte krachtgroep worden aangelegd.
Zo'n verzwaring brengt eigen kosten en soms een wachttijd met zich mee, en meestal ook een hogere vaste maandlast, omdat een zwaardere aansluiting duurder is in het vastrecht. Het pad dat de stroom van de straat tot in uw kast aflegt, en wat verzwaren daarvan betekent, leggen we verder uit bij hoofdstroom. Zit u al op 3-fase, dan is die stap niet nodig en volstaat meestal een extra krachtgroep in de bestaande kast.
Is er in uw kast geen ruimte meer voor die extra groep? Dan kan de groepenkast worden uitgebreid of vervangen. Dit is precies het soort werk dat u het beste vooraf laat inschatten, zodat de laadpaal, warmtepomp of kookplaat op de dag van montage meteen aangesloten kan worden.
Een vaste prijs is er niet, want de kosten hangen sterk af van uw situatie. Zit u al op 3-fase en is er ruimte in de kast, dan is een krachtgroep bijplaatsen een overzichtelijke klus. Moet de aansluiting eerst worden verzwaard of de kast worden uitgebreid, dan loopt het op. Wat de prijs bepaalt, kunnen we wél op een rij zetten:
Wilt u een prijs die bij úw meterkast past? Bekijk onze tarieven of vraag vrijblijvend een offerte aan, dan rekenen we het precies voor u uit.
De meeste problemen ontstaan niet door de krachtgroep zelf, maar door een aansluiting die te licht is of niet goed is uitgevoerd. Hieronder de situaties die we het vaakst tegenkomen.
Meestal is de groep te licht of deelt het apparaat de groep met iets anders. Piekt de stroom boven wat de groep aankan, dan grijpt de beveiliging terecht in. De oplossing is een zwaardere of echt aparte krachtgroep, of de aansluiting correct op meer fasen leggen. Blijf herhaald uitspringen niet negeren; dat wijst op overbelasting.
Laat uw groep nakijkenBij een 3-fase-apparaat kan er een fase ontbreken, bijvoorbeeld door een losse ader of een verkeerd omgezette klemmenstrook. Het apparaat krijgt dan niet alle fasen en werkt maar deels of onregelmatig. Dit is typisch werk waar één detail het verschil maakt, en fout aansluiten geeft schade of gevaar. Laat de bedrading tegen het aansluitschema controleren.
Vraag onze elektricien om hulpHeel begrijpelijk, want dat hangt af van uw aansluiting (1- of 3-fase), de vrije ruimte in de kast en de staat van de groepen. Dat is lastig zelf te beoordelen. Met een controle weet u vooraf of er een krachtgroep bij kan of dat de aansluiting eerst verzwaard moet worden, nog vóór u de laadpaal of kookplaat laat komen.
Doe de gratis groepenkast-checkOns advies is duidelijk: laat het aanleggen van een krachtgroep over aan een erkende elektricien. Op een zware, meerfasige groep is een fout niet zomaar "een zekering die eruit springt". Een verkeerde kabeldikte, een fout op de klemmenstrook of een niet goed aangesloten aarde kan oververhitting, brand of een elektrische schok geven, en er staat bij krachtstroom fors meer vermogen achter.
Er komt bovendien meer bij kijken dan alleen wat schroefwerk in de kast. De juiste beveiliging kiezen, de goede doorsnede berekenen, de fasen correct verdelen en het geheel volgens de norm opleveren is vakwerk. Vraagt u ook een verzwaring naar 3-fase aan, dan is de netbeheerder er bovendien bij betrokken, want dat raakt de aansluiting van uw woning op het net. Dat is geen doe-het-zelfklus.
Een elektricien beoordeelt uw hele situatie, kiest de juiste groep en kabel, sluit alles veilig aan en levert het volgens de norm op. Dat is de zekerheid die u wilt bij een laadpaal, een warmtepomp of het fornuis waarop u elke dag kookt.
Veelgestelde vragen
Een krachtgroep is een zware, aparte stroomkring in de meterkast, aangelegd voor een apparaat dat meer vermogen vraagt dan een gewone groep van 16 ampère (ongeveer 3,7 kilowatt) aankan. Vaak, maar niet altijd, gaat het om een 3-fase-groep voor krachtstroom (400 volt). Denk aan de groep voor een laadpaal, een warmtepomp of een zware kookplaat. Het is dus de groep zelf, niet een apparaat of een stekker.
Niet zeker of u een krachtgroep nodig heeft? Wij denken graag meeEen krachtgroep is de zware groep in de kast; die kan 1-, 2- of 3-fase zijn. Krachtstroom is specifiek een 3-fase-aansluiting van 400 volt. Alleen een 3-fase-krachtgroep gebruikt echte krachtstroom. Een perilexstekker suggereert krachtstroom, maar zit vaak op een 2-fase fornuisgroep van ongeveer 7,4 kilowatt, en dat is nog geen krachtstroom. Perilex zegt iets over de stekker, krachtstroom over de aansluiting.
Twijfelt u wat u precies heeft? Stel uw vraagDat hangt af van het aantal fasen. Krachtstroom is 3-fase en 400 volt tussen de fasen (230 volt per fase naar de nul). Een gewone krachtgroep is meestal 16 ampère per fase, wat bij 3-fase neerkomt op ongeveer 11 kilowatt. Voor zwaardere toepassingen bestaat een 25A-uitvoering, goed voor ongeveer 17 kilowatt. De zekering en de kabeldikte kiest de elektricien op het vermogen van uw apparaat.
Meer weten over de juiste groep? Neem contact opDat verschilt per situatie. Zit u al op 3-fase en is er ruimte in de kast, dan is een krachtgroep bijplaatsen een overzichtelijke klus. Moet de aansluiting eerst worden verzwaard naar 3-fase, dan komen de kosten van de netbeheerder en een hogere maandlast erbij. Eén bedrag noemen zou soms kloppen en soms niet, dus rekenen wij het liever op maat voor u uit.
Wilt u een prijs op maat? Vraag vrijblijvend een offerte aanBeter van niet. Werk in de groepenkast en het aanleggen van een krachtgroep hoort bij een erkende elektricien, niet bij elke klusser. Er staat fors vermogen achter, en een fout op een meerfasige groep kan brand of een schok geven. Bij een verzwaring naar 3-fase is bovendien de netbeheerder betrokken. Met een controle vooraf weet u zeker of uw kast en aansluiting geschikt zijn.
Benieuwd of uw kast klaar is? Doe de gratis groepenkast-check